Niðurstöður úr makríl leiðangri 

Makríll.
Mynd: Svanhildur Egilsdóttir

Niðurstöður liggja fyrir frá sameiginlegum uppsjávarleiðangri Íslendinga, Færeyinga, Norðmanna og Dana sem farinn var á tímabilinu 29. júní til 30. júlí 2026. Meginmarkmið þessa árlega leiðangurs var að meta magn uppsjávarfiska í Norðaustur-Atlantshafi að sumarlagi en jafnframt að rannsaka vistkerfi og umhverfi sjávar. Leiðangurssvæðið var 2,2 milljón ferkílómetrar sem er tæplega 6% minna en síðasta ár þar sem yfirferð skipa fyrir vestan Ísland og í norður Noregshafi var minni en undanfarin ár vegna samdráttar í útbreiðslu makríls.

Lítilsháttar aukning á makrílvísitölu

Vísitala lífmassa makríls var metin 1,80 milljón tonn sem er ríflega 9% hækkun frá árinu 2025, sem var minnsti lífmassi sem mælst hefur síðan 2007 (mynd 1, hér neðar). Byggir vísitalan á afla í alls 215 stöðluðum yfirborðstogum á fyrirfram ákveðnum stöðvum. Makríll 2-7 ára og 12 ára og eldri höfðu hæstu hlutdeildina af lífmassanum eða10-15% hver aldurshópur.

Útbreiðsla makríls við Ísland var álíka og á síðasta ári og var þéttleiki ívið meiri (mynd 2). Mesti þéttleikinn var fyrir austan landið. Ekkert mældist af makríl fyrir vestan og sunnan landið líkt og verið hefur síðan sumarið 2023. Líkt og undanfarin ár var meiri hluti stofnsins í Noregshafi og þá sérstaklega suðaustan til og í norðurhluta Norðursjó, sem er breyting frá fyrri árum.

^{Mynd 1. Vísitala fyrir lífmassa makríls fyrir árin 2007 og árlega frá 2010 til 2026. Vísitalan er reiknuð með óvissu (svartir fylltir hringir með 90% öryggismörkum, lóðréttar línur). Athugið að vísitala lífmassa árið 2011 er ekki gild mæling þar sem engin mæling var í norðurhluta Noregshaf það ár.}

Aðrar niðurstöður

Vísitala fyrir lífmassa kolmunna út frá bergmálsmælingum var metin tæplega 2,8 milljón tonn sem er tæplega 14% aukning frá 2025 og var það einkum eins og tveggja ára kolmunni (35% og 22% af lífmassanum). Vísitala fyrir lífmassa síldar út frá bergmálsmælingum var metin tæplega 5.9 milljón tonn sem er ríflega 28% hærra en á síðasta ári. Árgangar frá 2021 og 2016 (5 og 10 ára) vorum mest áberandi en hvor um sig vóg um 28% af heildarlífmassanum.

Samkvæmt gervihnattagögnum var meðaltalshitastig í yfirborðslögum sjávar austan, sunnan og vestan við Ísland lægra í júlí en á sama tíma í fyrra en fyrir ofan meðaltal síðustu 20 ára. Fyrir norðvestan landið var hitastig yfirborðssjávar undir 20 ára meðaltali en ofan við það í Noregshafi Meðfram ströndum Noregs var hitastigið undir meðaltali.

Vísitala um magn dýrasvifs á hafsvæðinu umhverfis Ísland í júlí var ívið lægri en síðasta sumar. Dýrasvif jókst aðeins í Noregshafi og var álíka og langtímameðaltal leiðangursins síðan 2010.

^{Mynd 2. Dreifing makríls sýnd sem vísitala reiknuð fyrir reiti (2 breiddargráður og 4 lengdargráður) í júní og júlí 2026. Enginn makríll mældist í hvítum reitum meðan litakvarðinn frá gulum til rauðs táknar vaxandi þéttleika sem tonn á ferkílómetra. Stærð hringja sýnir magn makríls á togstöðvum sem tonn á ferkílómetra og gráir litlir krossar eru togstöðvar þar sem enginn makríll veiddist.}

Næstu skref

Niðurstöður leiðangursins fyrir makríl voru kynntar innan stofnmatsvinnunefndar Alþjóðahafrannsóknaráðsins (ICES) í vikunni. Þær eru, ásamt öðrum gögnum, notaðar við mat á stofnstærð makríls en ICES mun birta ráðgjöf um aflamark næsta árs fyrir makríl, norsk-íslenska síld og kolmunna þann 30. september.

Skýrslu um bráðabirgðaniðurstöður leiðangursins má nálgast hér.