Ástand nytjastofna sjávar og ráðgjöf fyrir fiskveiðiárið 2026/2027

Fiskveiðar í Grindavík / Shutterstock

Í dag, 12. júní 2026, kynnir Hafrannsóknastofnun úttekt á ástandi nytjastofna og ráðgjöf fyrir næsta fiskveiðiár. Lagt er til aflamark fyrir á annan tug stofna á grundvelli langtímamarkmiða íslenskra stjórnvalda um sjálfbæra nýtingu. Ráðgjöfina í heild sinni má nálgast á vef Hafrannsóknastofnunar undir Ráðgjöf.

 1 % lækkun aflamarks þorsks

Hafrannsóknastofnun ráðleggur 1 % lækkun aflamarks þorsks fiskveiðiárið 2026/2027. Fylgir sú ráðgjöf aflareglu íslenskra stjórnvalda. Ráðlagður heildarafli lækkar úr 203 822 tonnum á yfirstandandi fiskveiðiári í 201 674 tonn. Ekki er gert ráð fyrir að ráðlagður heildarafli þorsks aukist næstu tvö til þrjú árin, en fyrir því eru tvær ástæður. Annars vegar eru árgangar frá 2021 og 2022 metnir undir meðallagi. Þessir árgangar eru nú komnir inn í viðmiðunarstofn þorsks (fjögurra ára og eldri). Hins vegar eru árgangarnir frá 2019 til 2021 hægvaxta sem talið er tengjast minni stofnstærð loðnu undanfarin ár. Því er vænt framlag þeirra árganga í lífmassa viðmiðunarstofns minna en fyrir eldri árganga í sama fjölda.

Samkvæmt aflareglu verður aflamark ýsu 63 206 tonn, sem er 20 % lækkun á ráðgjöf frá yfirstandandi fiskveiðiári. Lækkunin er komin til vegna þess að stærð viðmiðunarstofns ýsu (45 cm og stærri) hefur minnkað frá því að hann náði hámarki árið 2024. Lækkunin kemur í kjölfar minni nýliðunar árin 2022-2024. Því er ekki búist við að stofninn stækki á næsta ári. Vísbendingar eru um að árgangurinn frá 2025 sé stór.

16% lækkun á ráðgjöf fyrir ufsa

Ráðgjöf fyrir ufsa samkvæmt aflareglu lækkar um 16 % frá yfirstandandi fiskveiðiári og er nú 49 887 tonn. Samdráttur í ráðgjöfinni í ár er vegna lækkaðs mats á stærð viðmiðunarstofns ufsa (4 ára og eldri).

Ráðgjöf fyrir gullkarfa er 43 319 tonn eða 5 % hærri en á yfirstandandi fiskveiðiári. Þessa hækkun má að hluta rekja til hærri stofnvísitölu að hausti seinustu þrjú ár samanborið við árin þar á undan. Metin stærð árganga gullkarfa frá árunum 2009 til 2016 er lág og af þeim sökum hefur hrygningarstofn minnkað frá árinu 2018. Vísbendingar eru um aukna nýliðun en ekki er búist við að þeir árgangar skili sér í veiðistofninn fyrr en eftir nokkur ár.

Áfram er lagt til að aflamark djúpkarfa verði 0 tonn þar sem hrygningarstofninn er metinn undir varúðarmörkum. Ekki er búist að stofninn fari yfir varúðarmörk á næstu árum.

Ráðgjöf fyrir grálúðu er nær óbreytt frá fyrra ári, 21 079 tonn. Útlit er fyrir aukningu á stofnstærð á næstu árum vegna aukinnar nýliðunar.

Ráðgjöf um aflamark íslensku sumargotssíldarinnar fyrir komandi fiskveiðiár lækkar um 22 % og er 80 307 tonn. Ástæðan er sú að vægi stórra árganga frá 2017-2019 í viðmiðunarstofni minnkaði frá fyrra ári og því er stofnstærðin metin minni í ár. Ekki er búist við miklum breytingum á stofnstærð á næsta ári. Vandamál tengd bergmálsmælingum árin 2024-2025 leiða til aukinnar óvissu í stofnmati.

Mikil aukning á ráðgjöf fyrir loðnu

Ráðlagt upphafsaflamark fyrir loðnu á komandi vetrarvertíð er samkvæmt aflareglu strandríkja 358 044 tonn, sem er 81 % aukning frá lokaráðgjöf seinasta fiskveiðiárs. Ráðgjöfin fyrir loðnu verður uppfærð fyrir næstu vertíð að lokinni haustmælingu.

Meðfylgjandi tafla sýnir tillögur Hafrannsóknastofnunar um hámarksafla 28 stofna fyrir fiskveiðiárið 2026/2027.

Tillögur um hámarksafla fiskveiðiárið 2026/2027, ásamt tillögum og aflamarki samkvæmt ákvörðun stjórnvalda fyrir fiskveiðiárið 2025/2026 (í tonnum). Einnig er sýnd hlutfallsleg (%) breyting á ráðgjöf milli fiskveiðiára.