Ráðgjöf um humar og stórþara

Samsett mynd. Humarmyndin var tekin af Svanhildi Egilsdóttir, stórþarmyndin af Karli Gunnarssyni. Bæði eru þau starfsmenn Hafrannsóknastofnunar.

Hafrannsóknastofnun hefur gefið út ráðgjöf um humar, sjá hér og nýtingu á stórþara við Norðurland, sjá hér.

Humar (Nephrops norvegicus)

Hafrannsóknastofnun leggur til í samræmi við varúðarsjónarmið að humarveiðar verði ekki heimilaðar árið 2026. Hinsvegar, venga ósamræmis í vísitölu humarholna og upplýsinga úr togleiðöngrum, leggur stofnunin til að könnunarveiðar verði stundaðar til að afla upplýsinga um aflabrögð og stærðarsamsetningu stofnsins.

Hár þéttleiki humarholna mældist í humarholutalningu árið 2025 við Suðausturland, í Skeiðarár-, Breiðarmerkur- Hornfjarðar- og Lónsdjúpi. Lægri þéttleika var að finna á öðrum svæðum, en aukningu er þó að sjá allstaðar frá árinu 2021 þegar lágmarki var víðast hvar náð.

Stórþari (Laminaria hyperborea)

Hafrannsóknastofnun hefur metið stofnstærð stórþara úti fyrir Norðurlandi og ráðleggur heildarnýtingu upp á rúm 46.000 tonn á átta nýtingarsvæðum, sem er um 2 % af áætluðum lífmassa stórþara á þeim svæðum sem nýting er ráðlögð.

Mælingar á útbreiðslu og lífmassa stórþara við Norðurland stóðu yfir á árabilinu 2019 – 2023. Útbreiðsla var mæld með bergmálsmæli en lífmassi með um það bil 65 uppskerumælingum á 10 og 15 metra dýpi og var framkvæmd af köfurum. Unnið hefur verið að úrvinnslu og túlkun gagna sem eru nú birt sem ráðgjöf. Við ákvörðun á nýtingarmagni og nýtingarsvæðum voru átta svæði undanskilin nýtingu meðal annars vegna mikilvægi þeirra fyrir seli og fugla. Þessi svæði nýtast einnig til samanburðar við nýtingarsvæðin þegar áhrif nýtingar stórþara er metin.

Nú þegar hefur farið fram rannsókn á áhrifum þaragreiðunnar á þarastofninn en niðurstöður sýna að greiðan tekur nær eingöngu stærstu og elstu plönturnar og skilur minni plöntur eftir sem vaxa hratt upp eftir skurðinn.