Áhrif friðunar á aðgengi og veiðanleika nytjafiska

Þorskur var meðal 11 tegunda sem merktar voru.

Hafrannsóknastofnun rannsakar um þessar mundir áhrif friðunar á aðgengi og veiðanleika nytjafiska en verkefnið er styrkt af verkefnissjóði sjávarútvegsins. Markmið verkefnisins er að skoða hvernig fiskar nýta friðuð svæði og hvaða áhrif slíkar lokanir hafa á afla, en verkefnið fellur vel að skuldbindingu Íslands til að vernda 30% hafsvæðisins fyrir árið 2030.

Verkefnið hófst haustið 2025 en þá var farið í leiðangra þar sem fiskar voru merktir innan og í nágrenni við friðuð svæði. Fiskarnir voru merktir með rafeindamerkjum en þau skrá þrýsting (dýpi) og hita á 10 mínútna millibili. Þegar fiskar endurheimtast og merkjum hefur verið skilað til Hafrannsóknastofnunar er hægt að áætla hvar fiskurinn hefur haldið sig með því að tengja dýpi og hitastig úr merkinu saman við gögn úr umhverfismælingum og kortlagningu hafsbotns.

Farið var í tvo leiðangra. Fyrri leiðangurinn var farinn með Páli Jónssyni og þá voru 218 fiskar merktir við suðausturland. Í þeim seinni voru 76 fiskar merktir um borð í Árna Friðrikssyni vestan við landið. Í leiðöngrunum var leitast eftir því að merkja sem flestar tegundir og í heildina voru merktar 11 tegundir; þorskur, ýsa, ufsi, keila, steinbítur, hlýri, skötuselur, skarkoli, skata, lúða og áll.

Nú þegar hafa tvö merki verið endurheimt. Annað þeirra var úr ýsu og er það í fyrsta sinn sem rafeindamerkt ýsa hefur verið endurheimt við Ísland. Hún var merkt á Mýragrunni og ferðaðist að minnsta kosti 26 km á 75 dögum (efri mynd). Hinn fiskurinn var hlýri sem var merktur vestan við land en hann ferðaðist 7 km hið minnsta á 60 dögum (neðri mynd).