Vísitala norsk-íslenskrar síldar hækkar um 16%

Síldarmæling um borð í Árna Friðrikssyni.
Ljósmynd: Svanhildur Egilsdóttir

Niðurstöður alþjóðlegs uppsjávarleiðangurs frá maí síðastliðnum í Noregshafi og aðliggjandi hafsvæðum liggja nú fyrir. Eitt af meginmarkmiðum leiðangursins er að meta magn og útbreiðslu norsk-íslenskrar síldar og annara uppsjávartegunda. Því til viðbótar er ástand hafsins og vistkerfisins kannað, m.a. hitastig og magn átustofna. Leiðangurinn er skipulagður innan vinnuhóps Alþjóða Hafrannsóknaráðsins (ICES). Þátttakendur í leiðangrinum auk rannsóknarskipsins Þórunnar Þórðardóttur, voru rannsóknarskip frá Noregi, Færeyjum, Danmörku (á vegum Evrópusambandsins) og Bretlandi. Hér að neðan eru helstu niðurstöður tíundaðar en frekari upplýsingar eru að finna í sameiginlegri leiðangursskýrslu.

Norsk-íslenska síld var að finna víða um leiðangurssvæðið (mynd 1, sjá neðar). Mest bar á fjögurra, fimm og tíu ára fiski (árgöngum frá 2022, 2021 og 2016). Heildarbergmálsvísitala fullorðinnar síldar var 4,2 milljón tonn í samanburði við 3,6 milljón tonn árið 2025 sem er aukning um 16%. Vísitölur síðustu ára hafa sveiflast lítillega en heilt yfir sýna þær nokkuð stöðuga en minnkandi stofnstærð (mynd 2, sjá neðar). Árgangurinn frá 2022 var í mestum fjölda (33%) en árgangurinn frá 2021 í mestum lífmassa (26%). Magn fjögurra ára fisks (2022-árgangsins) er metið um 65% yfir meðaltali áranna 1996–2025 og magn fimm ára fisks um 19% yfir meðaltali. Of snemmt er að segja til um endanlegan styrk þessara tveggja árganga, en þeir sýna engu að síður aukna nýliðun inn í stofninn. Á þessum árstíma er síldin í fæðugöngu í vesturátt frá hrygningarsvæðum við Noreg. Miðað við þessa dreifingu má ætla að síldin muni halda sig austur og norður af Íslandi í sumar líkt og undanfarin ár.

Kolmunna var að finna utan landgrunns á mest öllu athugunarsvæðinu ef undan er skilið svæðið þar sem áhrifa kalda Austur-Íslands straumsins austur af Íslandi gætir. Mesti þéttleikinn var á suðurhluta athugunarsvæðisins svo og með landgrunnsbrún Noregs. Þessi leiðangur nær ekki yfir dreifingu alls kolmunnastofnsins. Mælingin einkenndist af eins og tveggja ára fiski og voru þessir árgangar frá 2024 og 2025 í miklum fjölda í sögulega samhengi. Þannig var magn eins árs fisks (2025-árgangsins) metið um 230% yfir meðaltali áranna 2008–2025 og magn tveggja ára fisks um 170% yfir meðaltali.

Litlar breytingar eru á vísitölum um þéttleika átu fyrir allt rannsóknarsvæðið frá fyrra ári að undanskyldum vestari hluta djúpsvæðanna (Noregshafsdjúp og vestanvert Lófótendjúp) þar sem var aukning (mynd 3, sjá neðar).

Hitastig sjávar á 50–200 m dýpi var almennt yfir langtímameðaltali áranna 1995–2021, þó staðbundin frávik undir meðaltali hafi mælst, m.a. sunnan til á svæðinu (mynd 4, sjá neðar).

Þessar niðurstöður, og þá einkum síldarmælingin, verða meðal annars notaðar á fundi ICES í lok ágúst nk. þar sem vinna við stofnstærðarmat og ráðgjöf uppsjávarfiskistofna fer fram.

Mynd 1. Útbreiðsla og þéttleiki norsk-íslenskrar síldar í maí 2026 samkvæmt bergmálsgildum. Leiðarlínur eru sýndar í bakgrunni.

Mynd 2. Vísitölur um lífmassa norsk-íslenskrar síldar í maí leiðöngrum frá 1996-2026.
Fyrir árin 2008-2026 eru einnig sýnd 90% öryggismörk.

Mynd 3. Vístölur um magn átu (þurrvigt mg m^-2) í maí 1995-2026 eftir mismunandi hafsvæðum
í Noregshafi og aðliggjandi hafsvæðum sem dekkuð eru í leiðangrinum, m.a. austur af Íslandi (efst til vinstri).

Mynd 4. Hitastig sjávar (til vinstri) og frávik í hitastigi frá meðaltali áranna 1995-2021 (til hægri) á 50-200 m dýpi í maí 2026.