Loðnumæling og ráðgjöf undir væntingum

Loðna á færibændi. Mynd/Hafrannsóknastofnun

Uppfærð veiðiráðgjöf Hafrannsóknastofnunar og Náttúrustofnunar Grænlands (GINR) fyrir komandi loðnuvertíð er upp á ríflega 105 þúsund tonn. Ráðgjöfin byggir á niðurstöðum bergmálsmælinga á loðnustofninum í september síðast liðnum sem reyndust töluvert undir væntingum. Vegna óhagstæðra aðstæðna nyrst á leiðangurssvæðinu náðist ekki yfir allt útbreiðslusvæði stofnsins og því má gera ráð fyrir að stærð hans sé vanmetin.

Mælingarnar

Rannsóknaskipin Tarajoq og Árni Friðriksson voru við loðnumælingar á tímabilinu 28. ágúst til 26. september við austurströnd Grænlands og norður af Íslandi. Enda þótt tækist að fylgja áætlun á mestum hluta rannsóknasvæðisins og yfirferð þar talin fullnægjandi, náðist ekki að fara yfir nyrsta hluta svæðisins. Árni Friðriksson lenti í miklum og tíðum óviðrum í leiðangrinum og sérstaklega nyrst á svæðinu. Afleiðingarnar urðu að nyrst þurfti að fara í grófari yfirferð til að ná mælingu milli óveðra og hafís hamlaði að lokum frekari mælingum (mynd 1). Á suðurhluta svæðisins var nánast eingöngu ungloðna en fullorðna loðnan var norðar og allt norður að 71°N þar sem Árni Friðriksson þurfti frá að hverfa vegna óveðurs og hafíss.

Mynd 1. Leiðarlínur Tarajoq og Árna Friðrikssonar haustið 2026 (gráar línur), þéttleiki loðnu (bleikar línur þvert á leiðarlínur) og útbreiðsla hafís 23. september (litaskali).

Niðurstöður mælinga og ráðgjöf

Stærð veiðistofnsins, sem verður uppstaða veiðanna á komandi vertíð, mældist tæp 560 þúsund tonn. Að teknu tilliti til samþykktrar aflareglu og metins afráns gefur sú mæling ráðgjöf upp á 105 773 tonn. Horfa verður til þess að aflareglan kveður á um að ráðgjöf byggð á haustmælingu á veiðistofni sé 2/3 af útreiknuðu aflamarki, sem var 158 660 tonn og gefur fyrirheit um hvað þessi mæling gefur í afla.

Þessi mæling á stærð veiðistofnsins er töluvert undir væntingum byggðum á ungloðnumælingum haustið 2025. Upphafsráðgjöf samkvæmt þeim var 358 044 tonn sem nýja ráðgjöfin kemur í staðinn fyrir. Munurinn á niðurstöðum þessara mælinga er talinn, allavega að hluta til, stafa að því að ekki náðist yfir allt útbreiðslusvæði loðnunnar í nýafstöðnum leiðangri nyrst og því sé um að ræða vanmat á stærð veiðistofnsins.

Niðurstöður mælinga á magni ungloðnu (ókynþroska) var upp á 65.9 milljarða einstaklinga og upphafsráðgjöf fyrir fiskveiðiárið 2027/28 verður því væntanlega 83 283 tonn samkvæmt aflareglu.

Lokaráðgjöf fyrir yfirstandandi vertíð, sem kemur þá í stað ráðgjafar upp á 105 þúsund tonn, verður gefin að loknum vetrarmælingum á nýju ári. Ekki hafa verið teknar lokaákvarðanir um fyrirkomulag þeirra mælinga, en niðurstöður síðustu mælinga munu hafa áhrif þar á.

Sjá skjöl vegna ráðgjafar 12. október 2026 hér.