Loðna Mallotus villosus

Ráðgjöf 2026/2027(2)

105 773

tonn

Ráðgjöf 2026/2027(1)

358 044

tonn

Breyting á ráðgjöf

-70 %

Athugasemd: Þessi ráðgjöf verður endurskoðuð veturinn 2027

Birting ráðgjafar: 12. oktober 2026. Útgefið af Hafrannsóknastofnun og Grænlenska náttúrufræðistofnunin.

Ráðgjöf

Hafrannsóknastofnun og Grænlenska náttúrufræðistofnunin (GINR) leggja til, í samræmi við aflareglu strandríkja, að afli fiskveiðiárið 2026/2027 verði ekki meiri en 105 773 tonn.

Stofnþróun

Hrygningarstofn árið 2027 er yfir varúðarmörkunum B_lim; ekki hafa verið skilgreind viðmiðunarmörk fiskveiðidánartölu fyrir stofninn.

Loðna. Afli, vísitala ókynþroska loðnu samkvæmt bergmálsmælingum að hausti og stærð hrygningarstofns á hrygningartíma. Skyggð svæði og öryggisbil sýna 90 % öryggismörk.

Stofnmat og viðmiðunarmörk

Forsendur ráðgjafar	Aflaregla samþykkt af strandríkjunum
Aflaregla	Sjá aflareglu (Anon 2023, ICES 2023)
Stofnmat	Stofnvísitölur byggðar á bergmálsmælingum
Inntaksgögn upphafsráðgjafar	Vísitölur ungloðnu úr bergmálsleiðöngrum að hausti.
Inntaksgögn milliráðgjafar	Vísitölur kynþroska loðnu úr bergmálsleiðöngrum að hausti.
Inntaksgögn lokaráðgjafar	Vísitölur kynþroska loðnu úr bergmálsleiðöngrum að hausti og vetri.

Nálgun	Viðmiðunarmörk	Gildi	Grundvöllur
Aflaregla	Bmgt	114 000	Skilgreint í samræmi við samþykkta aflareglu (Anon 2023), í tonnum
	Utrigger	50	Skilgreint í samræmi við samþykkta aflareglu (ICES 2015), nýliðunarvísitala, í milljörðum
	Cap	127	Skilgreint í samræmi við samþykkta aflareglu (ICES 2015), nýliðunarvísitala, í milljörðum
Varúðarnálgun	Blim	114 000	Meðalstærð þriggja lítilla hrygninga sem skiluðu meðalnýliðun (ár 1981,1982 og 1990), í tonnum (ICES 2023)

Horfur

Ísland, Grænland og Noregur komust að samkomulagi (Anon, 2015; Anon, 2023) um að nota eftirfarandi aflareglu sem grundvöll fiskveiðistjórnunar, byggt á reglu sem var þróuð og yfirfarin hjá Alþjóðahafrannsóknaráðinu (ICES, 2015; ICES, 2023).

Markmið aflareglunnar er að setja lokaaflamark sem tryggir með 95 % líkum að eftir standi að lágmarki 114 þúsund tonn til hrygningar. Til þess að þetta náist er farið til bergmálsmælinga á tímabilinu frá september til febrúar og rágjöf um aflamark gefin í þremur skrefum: sem upphafsaflamark, milliaflamark og lokaaflamark.

Upphafsráðgjöf fyrir næsta fiskveðiár er gefin byggt á mati á stærð ókynþroska hluta stofnsins (U_imm) að loknum bergmálsmælingum að hausti (september-október).

Tveir fastar eru ákveðnir:
1. U_trigger = 50 milljarðar ókynþroska loðnu.
2. TAC_Max = 400 þús. tonn þegar U > 127 milljarðar ókynþroska.
Aðferðin við að setja upphafs/bráðabirgðaaflamark er:
- TAC = 0 ef U_imm < 50 milljarðar.
- TAC = 5.211702 x (U_imm - U_trigger) þús. tonn fyrir U_imm á bilinu 50–127 milljarðar.
- TAC = 400 þús. tonn fyrir U_imm > 127 milljarðar.
Milliráðgjöf fyrir yfirstandandi fiskveðiár er gefin að loknum bergmálsmælingum að hausti. Stærð kynþroska hluta stofnsins (hrygningarstofn) er metin með óvissu og lögð við gögn um spáða stærð og dreifingu afræningja, og notuð sem upphafsgildi í afránslíkanakeyrslum sem gera ráð fyrir mismiklum veiðum fram að hrygningu í mars. Milliráðgjöf um aflamark er sett sem 2/3 af þeim afla sem gæfi p(SSB < B_lim = 114 þús. tonn) < 0.05.
Lokaráðgjöf er gefin að loknum bergmálsmælingum að vetrarlagi (janúar-febrúar). Stærð hrygningastofns er metin með óvissu og lögð við gögn um spáða stærð og dreifingu afræningja. Lokaaflamark byggir á öllum bergmælsmælingaleiðöngrum frá hausti að vetri. Niðurstöðurnar eru notaðar sem upphafsgildi í afránslíkanakeyrslum sem gera ráð fyrir mismiklum veiðum fram að hrygningu í mars. Lokaráðgjöf um aflamark er sett sem sá afli sem gæfi p(SSB < B_lim = 114 þús. tonn) < 0.05. Aflareglan sem var yfirfarin hjá Alþjóðahafrannsóknaráðinu (2023) gerir ráð fyrir að haustmæling vegi að hámarki 1/3 á móti mælingum að vetrarlagi.

Loðna. Forsendur fyrir stofnmatsárið og í framreikningum.

Breyta	Gildi	Athugasemdir
Afli (2026/2027) fram að mælingu	0	í tonnum
Veiðistofn (2027)	565 057	Stofnmæling skv. haustmælingu, í tonnum.
Stærð þorskstofns (2027)	772 349	Inntak í afránslíkani, í tonnum
Stærð ýsustofns (2027)	230 346	Inntak í afránslíkani, í tonnum
Stærð ufsastofns (2027)	256 570	Inntak í afránslíkani, í tonnum

Loðna. Áætluð þróun stærðar hrygningarstofns (tonn) miðað við veiðar samkvæmt aflareglu.

Grunnur	Afli (2026/2027)	Hrygningarstofn (2027) 1)	% Breyting á ráðgjöf2)
Aflaregla	105 773	278 036	-70
1) Hrygningarstofn (t) 15. mars 2027
2) Ráðlagt aflamark fyrir 2026/2027(2) miðað við ráðlagt upphafsaflamark 2026/2027 (1) (358044 t)

Niðurstöður bergmálsmælinga á stærð kynþroskahluta stofnsins í september 2026 og að teknu tiliti til niðurstaðna afránslíkansins voru að með afla upp á 158 660 tonn næðust markmið aflareglunnar um að skilja eftir að lágmarki 114 þúsund tonn til hrygningar með 95 % líkum. Milliráðgjöf miðast við 2/3 af þeim afla, eða 105 773 tonn.

Gæði stofnmats

Yfirferð í haustleiðangri 2026 var takmörkum háð, bæði vegna ótíðar og hafíss. Enda þótt tækist að fylgja áætlun á mestum hluta rannsóknasvæðisins og yfirferð þar talin fullnægjandi, náðist ekki að fara yfir nyrsta hluta svæðisins. Þar var kynþroska loðnu að finna, en ekki tókst að finna nyrðri mörk dreifingar hennar. Því er líklegt að kynþroska hluti stofnsins sé vanmetinn en að óþekktu marki. Mæling kynþroska hlutans hefur með lágan fráviksstuðul (0.19) en það mat nær aðeins til breytileikans á svæðinu sem komist var yfir. Matið á óvissunni, tekur því ekki tillit til hugsanlegs vanmats á stærð stofnsins vegna ónógrar yfirferðar leiðangurs.

Aðrar upplýsingar

Alþjóðahafrannsóknaráðinu er aðeins ætlað að veita upphafsráðgjöf sem byggir á því að litlar líkur séu á að ráðgjöf um upphafsaflamark verði hærri en lokaráðgjöf (ICES, 2015). Hafrannsóknastofnun mun uppfæra ráðgjöf um aflamark eftir bergmálsmælingar í janúar–febrúar 2027 og sú ráðgjöf verður lokaráðgjöf um aflamark fyrir vertíðina 2026/2027.

Tímamörkum loðnuvertíðar var breytt árið 2021 með samkomulagi strandríkja, úr 20. júní–15. apríl í 15. október–15. apríl.

Ráðgjöf, aflamark og afli

Loðna. Saga ráðlegginga: Upphafstillaga, ráðlögð lokaaflaheimild frá Hafrannsóknastofnun, samþykkt lokaaflaheimild og afli.

Fiskveiðiár	Upphafstillaga	Lokatillaga	Lokaflamark	Afli alls
1986/1987	1 100 000	1 333 400	1 290 000	1 334 000
1987/1988	500 000	1 115 800	1 115 000	1 117 000
1988/1989	900 000	1 036 500	1 065 000	1 036 000
1989/1990	900 000	807 800	900 000	808 000
1990/1991	600 000	313 600	250 000	313 000
1991/1992	0	677 100	740 000	677 000
1992/1993	500 000	787 700	900 000	788 000
1993/1994	900 000	1 178 700	1 250 000	1 179 000
1994/1995	950 000	863 900	850 000	864 000
1995/1996	800 000	929 300	1 390 000	926 000
1996/1997	1 100 000	1 570 900	1 600 000	1 569 000
1997/1998	850 000	1 244 900	1 265 000	1 245 000
1998/1999	950 000	1 099 400	1 200 000	1 100 000
1999/2000	866 000	1 000 000	1 000 000	931 000
2000/2001	650 000	1 110 000	1 090 000	1 070 000
2001/2002	700 000	1 300 000	1 300 000	1 249 000
2002/2003	690 000	1 000 000	1 000 000	989 000
2003/2004	555 000	875 000	900 000	743 000
2004/2005	335 000	985 000	985 000	784 000
2005/2006	0	238 000	235 000	247 000
2006/2007	0	385 000	385 000	377 000
2007/2008	207 000	207 000	207 000	203 000
2008/2009	0	0	0	15 000
2009/2010	0	150 000	150 000	151 000
2010/2011	0	390 000	390 000	391 000
2011/2012	366 000	765 000	765 000	748 000
2012/2013	0	570 000	570 000	551 000
2013/2014	0	160 000	160 000	142 000
2014/2015	225 000	580 000	580 000	517 000
2015/2016	53 600	173 000	173 000	173 500
2016/2017	0	299 000	299 000	297 732
2017/2018	0	285 000	285 000	287 000
2018/2019	0	0	0	0
2019/2020	0	0	0	0
2020/2021	169 520	127 300	127 300	128 647
2021/2022	400 000	869 600	869 600	689 200
2022/2023	400 000	459 800	459 800	330 051
2023/2024	0	0	0	0
2024/2025	0	8 589	8 589	9 439
2025/2026	46 384	197 474	197 474	190 086
2026/2027	358 044

Heimildir og ítarefni

Anon. 2015. Agreed Record of Conclusions of Coastal State consultations on the management of the capelin stock in the Iceland–East Greenland–Jan Mayen area. 2015. Reykjavík, Iceland. 7–8 May 2015. https://www.regjeringen.no/contentassets/37b66bdf33d84e99924bb27553641719/samledokument-lodde-mai-2015---agreed-records---bilateral-avtale.pdf Last accessed: 31 May 2025.

Anon. 2023. Framework arrangement between Greenland and Iceland on the conservation and management of capelin. Reykjávik, Iceland 3 July 2023. 4 pp. https://www.althingi.is/altext/pdf/154/fylgiskjol/s1655-f_I.pdf Last accessed: 31 May 2025.

ICES. 2015. Report of the Benchmark Workshop of Icelandic Stocks (WKICE), 26-30 January 2015, ICES Headquarters, Copenhangen, Denmark. ICES CM 2015/ACOM:31. 335 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.5295

ICES. 2023. Benchmark workshop on capelin (WKCAPELIN). ICES Scientific Reports. 5:62. 282 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.23260388

Stofnmatsskýrslur Hafrannsóknastofnunar 2026. Loðna. Hafrannsóknastofnun, 12. júní 2026.