Fiskmerki endurheimt

Ýmis fiskmerki

FiskmerkiMerki eru af ýmsum gerðum (sjá mynd 1). Mikilvægt er að allir þeir sem vinna við fiskvinnslu hafi augun opin fyrir fiskmerkjum og komi þeim strax til Hafrannsóknastofnunar. 

Fundarlaun

Hafrannsóknastofnun greiðir fundarlaun fyrir fiskmerki sem notuð eru við rannsóknir á nytjastofnum. Greiddar eru 2.000 kr. fyrir merki sem aðeins hafa númer og einkennisstafi en 10.000 kr. fyrir merki með rafeindabúnaði. Einnig eru greidd fundarlaun fyrir erlend fiskmerki.
Sendandi fær auk fundarverðlauna sendar upplýsingar um hvar og hvenær fiskurinn var merktur og ef kvarnir fylgja, fær hann einnig upplýsingar um aldur hans. Tilgangur merkinga er að afla þekkingar á nytjastofnum sjávar. Árangur merkingatilrauna byggist á góðum skilum á merkjum og áreiðanleika þeirra upplýsinga sem berast.

Upplýsingar sem beðið er um að fylgi endurheimtu fiskmerki eru:

  • Númer og einkennisstafir merkis – merkið verður að fylgja
  • Tegund fisks
  • Lengd – mæld lengd, sjá leiðbeiningar
  • Kyn
  • Kynþroski – sjá leiðbeiningar
  • Veiðistaður – miðað við þekkt kennileiti
  • Staðsetning – norðlæg breidd, vestlæg lengd
  • Reitur – ef nákvæm staðsetning er ekki þekkt, er æskilegt að skrá reit og smáreit eftir kerfi Tilkynningaskyldunnar, eða nafn á hafsvæði
  • Veiðidagur – dagur, mánuður, ár. Ef ekki er vitað nákvæmlega um veiðidag má gefa upp tímabil
  • Veiðarfæri – ef fiskurinn er veiddur í net er æskilegt að fá einnig möskvastærð
  • Dýpi – taka skal fram hvort átt er við faðma (fm) eða metra (m)
  • Nafn skips og skipaskrárnúmer
  • Nafn sendanda, heimilisfang, símanúmer og kennitala
  • Þeir sem fá fisk með rafeindamerki eru beðni að senda fiskinn í heilu lagi með merkjum í, ef þess er nokkur kostur ásamt upplýsingum. Ef það er ekki hægt skal setja rafeindamerkið og venjulega merkið saman í umslag ásamt upplýsingum og kvörnum

Athugið að:

Merkið verður að senda ásamt skriflegum upplýsingum til Hafrannsóknastofnunar, ekki nægir að hringja og tilkynna fundinn.

  • Öll fiskmerki, jafnt innlend sem erlend, verða að berast Hafrannsóknastofnun, hvort sem fullnægjandi upplýsingar eru með þeim eða ekki
  • Hvert merki ætti að vera í sér umslagi með þeim upplýsingum sem því fylgja
  • Mikilvægustu upplýsingarnar eru staðsetning og veiðidagur
  • Aðeins skal senda þær upplýsingar sem teljast áreiðanlegar
  • Umslög fyrir endurheimtur ættu að vera í hverju veiðiskipi, þau eru víða að finna t.d. við hafnarvogir og í frystihúsum, en einnig má hringja og fá slík umslög send.

Lengdarmælingar á fiski

Lengdarmæling á fiskiHeildarlengd fisks er mæld í heilum sentimetrum frá trjónuenda að sporðblöðkuenda. Ef t.d. sporðblaðkan endar á 73.5 til og með 74.4 sm. (sjá mynd 2) þá er fiskurinn 74 sm. Til þæginda má láta trjónu nema við sléttan lóðréttan flöt (t.d. spjald) og mæla þannig að sporðblöðkuendanum.

Kyn og kynþroski

Yfirleitt er auðvelt að greina fiska í hænga eða hrygnur ef ekki hefur verið gerð að fiskinum. Ef tök eru á er æskilegt að skrá upplýsingar um kynþroska.

Starfsmenn Hafrannsóknastofnunar greina kynþroska fiska yfirleitt í fjögur stig:

  1. Ókynþroska fiskur
  2. Kynþroska fiskur, undirbúningsstig fyrir hrygningu
  3. Hrygnandi fiskur, svil og hrogn renna, hrogn glær
  4. Millistig, eftir hrygningu þar til undirbúningsstig næstu hrygningar byrjar

Æskilegt er að skrá viðeigandi númer fyrir kynþroska og/eða stutta lýsingu á hrognum eða svilum sem athugasemdir.

Kvarnirnar

KvörnunKvörnunÞær liggja tvær, hvítar að lit, harðar viðkomu og liggja sitthvoru megin við aftari hluta heilans. Kvarnir eru notaðar til að aldursgreina ýmsa nytjafiska, t.d. þorsk, ýsu og skarkola. Myndir 3a og 3b sýna kvörnun á þorski, hvernig skorið, höggvið eða sagað er í hausinn skáhallt aftan við augun til þess að ná kvörnunum.


Rafeindamerki

Rafeindamerki eða mælimerki (myndir 1, 4a og 4b) eru notuð við rannsóknir á atferli fiska. Merkin eru hylki með útbúnaði til mælinga á hita og dýpi. Upplýsingarnar sem þannig fást eru skráðar í tölvuminni sem einnig er í hylkinu. Merkin verða því að komast aftur í hendur Harannsóknastofnunar til að hægt sé að flytja upplýsingarnar í tölvu og nýta þær til rannsókna. Mynd 6 sýnir aflestur mælinga á hita og dýpi úr einu mælimerki.

Rafeindamerki í þorskRafeindamerki í flatfisk
Á bolfiski, m.a. þorski og ufsa, eru merkin sett í kviðarhol með skurðaðgerð (sjá mynd 4a) og saumað við þunnildið milli gotraufar og lífodda. Svo sjáist að fiskurinn er merktur á þennan hátt er gulur plastþráður (svipað rafmagnsvír) festur á annan endann á merkinu og liggur hann út í gegnum þunnildið rétt framan við gotrauf. Á flatfiskum eru merkin fest útvortis (sjá mynd 4b).

 

 

Fannst þér efnið á síðunni hjálplegt?