Inngangur að veiðiráðgjöf Hafrannsóknastofnunar

Inngangur

Þetta skjal lýsir grundvelli og ferli veiðiráðgjafar Hafrannsóknastofnunar — fyrir hvaða nytjastofna er veitt ráðgjöf um aflamark, hvaða aðferðir eru notaðar og hvernig ráðgjöfin er fengin. Eitt af hlutverkum Hafrannsóknastofnunar er að veita stjórnvöldum og hagsmunaaðilum ráðgjöf varðandi nýtingu á lifandi auðlindum í sjó og ferskvatni á grundvelli sjálfbærni og nýtingarstefnu stjórnvalda. Veiðiráðgjöf Hafrannsóknastofnunar byggir á alþjóðasamningum um sjálfbærni og nýtingu náttúruauðlinda. Fjallað er um stofnmat og ráðgjöf fyrir flestra helstu nytjastofna við Ísland af Alþjóðahafrannsóknaráðinu. Sú varúðarnálgun (precautionary approach) sem ráðið notar við ráðgjöf og markmið um hámarksafrakstur (MSY-approach), eru einnig leiðarljósið í ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar. Hér að neðan er stuðst við lýsingu Alþjóðahafrannsóknaráðsins um grunn ráðgjafar (ICES 2023).

Vistkerfis- og varúðarnálgun

Ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar er byggð á vistkerfisnálgun innan varúðarnálgunar við stjórn fiskveiða. Vistkerfisnálgun hefur verið skilgreind á margan hátt, en megin stefið er að stjórn nýtingar á að tryggja að ekki sé gengið það mikið á vistkerfið að gæði þess raskist varanlega í nútíð og framtíð. Vistkerfisnálgun á að leiða til sjálfbærrar nýtingar vistkerfisins, þ.m.t. fiskveiða. Hafrannsóknastofnun mun á komandi árum leggja aukna áherslu á þennan þátt ráðgjafar og tengja hefðbundinni einstofna ráðgjöf sem stofnunin hefur veitt um árabil.

Varúðarnálgun í fiskveiðistjórnun var lýst af Sameinuðu þjóðunum (UN 1995) sem:

“States shall be more cautious when information is uncertain, unreliable or inadequate. The absence of adequate scientific information shall not be used as a reason for postponing or failing to take conservation and management measures.”

Þetta þýðir að þegar upplýsingar um nytjastofna eru takmarkaðar þá mun ráðgjöfin verða varkárari en ella, til að minnka möguleg neikvæð áhrif nýtingar.

Ráðgjöf um hámarksafla

Ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar byggir á því að nýta stofna miðað við hámarksafrakstur að teknu tilliti til vistkerfis- og varúðarnálgunar. Viðauki 2 samþykktar Sameinuðu þjóðanna um fiskistofna (UN, 1995) fjallar um varúðarnálgun þar sem stefnt er að hámarksafrakstri nytjastofna. Samkvæmt varúðarnálgun skal halda stofnum innan varúðarmarka til þess að hægt sé að ná hámarksafrakstri.

Hámarksafrakstur er vítt hugtak sem miðast við að ná sem mestum afla til lengri tíma litið. Það er ekki bundið við stofna, aðferðir við mat á stofnstærð eða hvernig veiðum er stjórnað. Hægt er að láta hugtakið ná yfir heil vistkerfi, samfélög lífvera eða einstaka stofna.

Til að veita ráðgjöf um hámarksafrakstur og jafnframt að tryggja að stofnar séu innan varúðarmarka, þurfa að liggja fyrir áreiðanleg gögn og vitneskja um helstu þætti er skipta máli m.t.t. nýtingar (aldursgreiningar, vöxt, kynþroska o.s.frv.). Ef gögn og þekking á stofni eru takmörkuð, getur Hafrannsóknastofnun ekki veitt ráðgjöf um hámarksafrakstur án aukinnar varúðar. Þegar kemur að ráðgjöf er stofnum skipt í þrjá flokka, byggt á vitneskju um viðkomandi stofn:

1. Stofnar þar sem tölfræðilíkön eru notuð til að meta stofnstærð. Ráðgjöf miðar að hámarksafrakstri (á ensku Maximum Sustainable Yield, skst. MSY). Þeir stofnar sem falla undir þessa skilgreiningu eru: Þorskur, ýsa, ufsi, gullkarfi, djúpkarfi, grálúða, skarkoli, steinbítur, langa, blálanga, keila, gulllax, sumargotssíld, loðna, kolmunni, makríll, norsk-íslensk sumargotssíld, tindaskata og beitukóngur.

2. Stofnar þar sem vísitölur úr stofnmælingum og aðrar upplýsingar um líffræði tegundarinnar eru taldar gefa mynd af breytingum á stofnstærð. Ráðgjöfin miðar að á hámarksafrakstri, þó að teknu tilliti til aukinnar óvissu sem leiðir af skorti á upplýsingum. Alþjóðahafrannsóknaráðið nefnir þessa stofna „Category 3 stocks” (ICES 2021). Þeir stofnar sem falla undir þessa skilgreiningu eru: Litli karfi, langlúra, þykkvalúra, sandkoli, stórkjafta, hlýri, lýsa, skötuselur, hrognkelsi, rækja, humar, hörpudiskur, sæbjúga og skollakoppur.

3. Stofnar þar sem upplýsingar eru mjög takmarkaðar. Ráðgjöfin byggir á varúðarnálgun. Alþjóðahafrannsóknaráðið nefnir þessa stofna „Category 6 stocks” (ICES 2021). Þeir stofnar sem falla undir þessa skilgreiningu eru t.d. lúða, búrfiskur, skrápflúra og kúfskel.

Hafrannsóknastofnun leggur til, í samvinnu við Alþjóðahafrannsóknaráðið og/eða systurstofnanir í nágrannalöndum þar sem það á við, aflamark fyrir stofna í flokki 1 og 2, en í flokki 3 ræðst það aðallega af sögu veiða og mati á ástandi stofns hvort ráðlagt er aflamark eða ekki.

Nokkrir stofnar á Íslandsmiðum eru deilistofnar sem fjallað er um í vísindanefndum Alþjóðahafrannsóknaráðsins: Kolmunni, makríll, norsk-íslensk síld, loðna, grálúða, gullkarfi og úthafskarfi (efri og neðri stofn). Hafrannsókna­stofnun veitir ekki sjálfstæða ráðgjöf fyrir þessa stofna en leggur til gögn og tekur þátt í stofnmati og veiðiráðgjöf innan Norðvestur- (NWWG) og uppsjávarfiska- (WGWIDE) vísindanefnda Alþjóðahafrannsóknaráðsins. Fjölda annarra íslenska stofna er einnig fjallað um af vísindanefndum Alþjóðahafrannsóknaráðsins. Innan NWWG er einnig fjallað um þorsk, ýsu, ufsa, skarkola, djúpkarfa, sumargotssíld, keilu, blálöngu, löngu, steinbít og gulllax. Alþjóðahafrannsóknaráðið gefur í framhaldi af því ráðgjöf fyrir þessa stofna.

Tafla 2 listar þá stofna sem Hafrannsóknastofnun veitir ráðgjöf um aflamark í.

Ráðgjafarregla fyrir flokk 1 (tölfræðilegt stofnmat)

Veiðar hafa áhrif á nytjastofna með því að fjarlægja einstaklinga úr stofninum. Veiðidánartala (F) er hraðinn sem stofninn minnkar á hverju ári (afleiða) og mælikvarði á veiðiálag¹. Veiðidánartala er yfirleitt gefin upp sem meðaltal veiðidánartölu þeirra aldurshópa sem eru mest áberandi í veiðinni. Fyrir þorsk, ýsu, ufsa og sumargotssíld er hinsvegar notað veiðihlutfall í stað veiðidánartölu. Veiðihlutfall er einfaldara í útreikning en veiðidánartala og er skilgreint sem það hlutfall viðmiðunarstofns sem veitt er á hverju ári. Viðmiðunarstofn getur verið sá hluti stofnsins sem er yfir ákveðnum aldri (þorskur, ufsi eða sumargotssíld) eða lengd (ýsa).

Veiðidánartala, og þar með afli, er eina breytan sem hægt er að hafa bein áhrif á með stjórnun fiskveiða. Stofnstærð getur breyst milli ára vegna náttúrulegra sveifla sem geta jafnvel verið meiri en áhrif veiða.

Mynd 1: Viðmiðunarpunktar fyrir stærð hrygningarstofns.

Náttúrulegar sveiflur í stofnstærð geta leitt til þess að hrygningarstofn verði svo lítill að líkur séu á skertri nýliðun. Samkvæmt varúðarnálgun á stjórnun veiða að taka mið af því með því að beita meiri varkárni við nýtingu stofnsins. Þegar hægt er að meta stofnstærð með líkönum (flokkur 1) er einnig hægt að skilgreina varúðarmörk (B_lim). Ef stærð hrygningarstofns fer undir B_lim má búast við að dragi verulega úr nýliðun (Mynd 1). Oft er hægt að skilgreina B_lim út frá sambandi hrygningarstofns og nýliðunar. Fyrir marga stofna er það þó ekki hægt t.d. þar sem breytileiki í nýliðun er mjög mikill eða að nýtingarhlutfallið hefur alltaf verið fremur lágt og því hefur aldrei verið gengið mikið á hrygningarstofninn. Í fyrra tilfellinu er B_lim sett sem lægsta gildi hrygningarstofns á stofnmatstímabilinu (B_loss), en í síðara tilfellinu lægra en B_loss, hversu mikið fer eftir óvissu í stofnmati en oft er það um 30 % lægra.

Samkvæmt varúðarnálgun ber að forðast það með yfirgnæfandi líkum (95 %) að hrygningarstofn fari undir B_lim og eru því skilgreind gátmörk hrygningarstofns (B_pa), sem byggð eru á metinni óvissu í stofnmati. Í þeim tilfellum er ekki hægt að meta óvissu í stofnmati og er oft stuðst við þá nálgun að B_pa = B_lim × 1.4. Þegar hrygningarstofn er yfir B_pa er talið að líkur á skertri nýliðun séu hverfandi.

MSY B_trigger er skilgreint sem neðra mark dreifingar hrygningarstofns þegar veitt er við kjörsókn (F_MSY) og er hugsað sem aðgerðarmark (Mynd 2). Ef hrygningarstofn fer niður fyrir MSY B_trigger leiðir það til lækkunar veiðidánartölu þar til stofn hefur vaxið aftur yfir aðgerðarmörkin. Lækkun veiðidánartölu er tengd hlutföllum hrygningarstofns og MSY B_trigger.

Ráðgjafarreglan er þá sú að ráðleggja afla sem samsvarar til veiðidánartölu sem er:

• F = F_MSY þegar hrygningarstofn er stærri eða jafn aðgerðarmörkum (MSY B_trigger)
• F = F_MSY x hrygningarstofn / MSY B_trigger þegar stofnar eru lægri en MSY B_trigger en yfir varúðarmörkum (B_lim).
• F = 0 ef stærð hrygningarstofns er undir varúðarmörkum (B_lim).

Til að skilgreina MSY B_trigger þarf stofnmat að ná yfir langt tímabil þar sem veiðidánartala hefur verið við F_MSY til þess að geta fengið mat á náttúrulegum sveiflum í stofnstærð. Þegar þessu er ekki til að dreifa er MSY B_trigger vanalega skilgreint sem B_pa (þegar þau gátmörk eru skilgreind) sem er algengasta gildið á MSY B_trigger .

Mynd 2: Viðmiðunarpunktar ráðgjafarreglu Alþjóðahafrannsóknaráðsins

Skilgreind gátmörk F_pa er sú veiðidánartala með skilgreindum aðgerðamörkum sem með yfirgnæfandi líkum leiða til þess að hrygningarstofn sé yfir B_lim. F_pa notað sem efra mark á F_MSY, en F_MSY má ekki vera hærra en F_pa.

Fyrir langlífa stofna í flokki 1 byggir Hafrannsóknastofnun ráðgjöf á nálgun Alþjóðahafrannsóknaráðsins um nýtingu miðað við hámarksafrakstur (ICES 2021). Samkvæmt því er ráðlagður afli ekki umfram þá veiðidánartölu sem gefur hámarksafrakstur (F_MSY) og leiðir enn fremur til þess að hrygningarstofninn haldist yfir B_lim með 95 % líkum. Nálgunin byggir á tveimur stoðum, veiðidánartölu (F_MSY) og lífmassa aðgerðarmörkum (MSY B_trigger). F_MSY er sú veiðidánartala við gefið veiðimynstur og núverandi umhverfisskilyrði er gefur hámarksafrakstur til lengri tíma litið. Til að tryggja að F_MSY leiði til sjálfbærar nýtingar þá má F_MSY ekki vera hærra en F_pa eins og áður sagði.

Fyrir skammlífar tegundir líkt og loðnu þá er markmiðið að tryggja með miklum líkum (95 %) að lágmarks lífmassi (B_lim) sé skilinn eftir til hrygningar.

Þær aflareglur sem stjórnvöld hafa samþykkt fyrir þorsk, ýsu, ufsa, síld, löngu, keilu, skarkola, steinbít og loðnu taka mið af þessu og hafa verið prófaðar m.t.t. þessara nálgana. Í slembihermunum er tekið tillit til óvissu í hrygningarstofns-nýliðunar sambandi, breytileika nýliðunar t.d. tímabil með mjög lélegri nýliðun, stofnmats­skekkju, breytileika í þyngdum o.fl. Aflareglur eru metnar með tilliti til afraksturs, breytileika í afrakstri, líkinda á að hrygningarstofninn sé undir varúðarmörkum, ábata o.fl. Aflareglurnar eru allar að grunni til svipaðar MSY ráðgjafarreglu Alþjóðahafrannsóknaráðsins en með þó nokkrum frávikum. Fyrir þorsk er aflamark síðasta árs með helmingsvægi í útreikningum aflamarks á móti 20 % af viðmiðunarstofni. Það er einnig tekið er tillit til ábata við veiðarnar, og annarra kerfislægra þátta, og er því veiðihlutfall heldur lægra en það sem gefur hámarksafrakstur. Í öllum tilfellum var sýnt var fram á að aflareglurnar voru varkárari en sambærileg MSY ráðgjafarregla Alþjóðahafrannsóknaráðsins.

Ráðgjafarreglur fyrir flokk 2 og 3 (gagnarýrir stofnar)

Fyrir stofna í flokki 2 og 3 er ekki hægt að meta stofnstærð með tölfræðilegu stofnmatslíkani og þar með byggir ráðlögð nýting sem miðar að hámarksafrakstri með aukinni varúð. Í þessum tilfellum byggir Hafrannsóknastofnun ráðgjöf sína á leiðbeiningum Alþjóðahafrannsóknaráðsins (ICES 2024) sem stefnir að hámarksafrakstri. Nálgunin byggir á eftirfarandi:

1. Þær upplýsingar sem fyrir liggja eru notaðar við ráðgjöf.

2. Ráðgjöf byggir á svipaðri hugsun og ráðgjöf stofna í flokki 1.

Þetta þýðir að eftir því sem minni upplýsingar eru til staðar því varkárari verður ráðgjöfin.

Stofnar þar sem vísitölur eru notaðar til ráðgjafar (Flokkur 2)

Stofnmælingar ná yfir útbreiðslusvæði margra stofna sem Hafrannsóknastofnun veitir ráðgjöf fyrir, og ef stofn­mæling (eða vísitala staðlaðs afla á sóknareiningu) eru talin sýna breytingar á stofnstærð og til eru aðrar upplýsingar um líffræði tegundarinna er beitt tvennskonar ráðgjafareglum, annars vegar rfb-reglu fyrir hægvaxta tegundir (\(k\) < 0.32) og hins vegar chr-reglu fyrir hraðvaxta tegundir (\(k\) > 0.32)².

Hægvaxta tegundir (rfb - reglan)

Eftirfarandi nálgun er beitt fyrir ráðgjöf á komandi (fiskveiði)ári (A_y+1):

\[A_{y + 1} = A_{y}*r*f*\ b*\ m\]

• r: Hlutfall meðaltals vísitalna síðustu tveggja ára (vísitala A) og þriggja ára þar á undan (vísitala B) er margfaldað með ráðgjöf síðasta árs.

• f: Vísihlutfall á lengdarháðri nýtingu (meðallengd úr afla deilt með MSY-viðmiðunarlengd).

• b: Varúðarmörk (ráðlagður heildarafli minnkar þegar lífmassavísitala fer niður fyrir gildi aðgerðamarka). 

• m: Margfaldari byggður á vaxtarhraða stofns, k, sem er fengið með aðferð von Bertalanffy. Ef k < 0.2 þá er þessi margfaldari settur sem 0.95 en sé k milli 0.2 og 0.32 er margfaldarinn 0.9.

• Ef niðurstaða útreikningana hér að ofan leggur til aukningum umfram 20 % borið saman við ráðgjöf síðasta árs þá er ráðgjöfin skorðuð við 20 % hæækun. Á sama máta getur ráðgjöfin aðeins lækkað að hámarki um 30 % miðað við ráðgjöf síðasta árs.

Með þessari nálgun er ráðgjöf veitt fyrir tvö (fiskveiði)ár í senn.

Hraðvaxta tegundir (chr – reglan)

Ef hægt er að áætla viðmiðunarstuðul veiðidánartölu (F_proxy,MSY), sem hægt er að meðhöndla sem viðmiðunar-mörk fyrir hámarksafrakstur, er beitt chr-reglu:

\[A_{y + 1} = I_{y - 1}*\text{HR}_{\text{proxy},\ \text{MSY}}*b*m\]

• I_y-1: Nýjasta gildi vísitölu.
• HR_proxy,MSY: Hlutfall afla og vísitölu (I) fyrir þau ár þar sem f > 1, en f er nálgun á lengdarháðri nýtingu.
• b: Varúðarmörk (ráðlagður heildarafli minnkar þegar lífmassavísitala fer niður fyrir gildi aðgerðamarka). 
• m: Margfaldari byggður á vaxtarhraða stofns, k, sem er fengið með aðferð von Bertalanffy. Ef k er milli 0.32 og 0.45 þá er þessi margfaldari settur sem 0.5.
• Ef ráðgjöf eykst meira en 20 % miðað við ráðgjöf síðasta ár þá er ráðgjöfin skorðuð við 20 % breytingu, en skorðuð við 30 % ef ráðgjöfin minnkar um meira en 30 % miðað við ráðgjöf síðasta árs.

Ráðgjöf er veitt árlega þegar chr-reglunni er beitt. Fyrir skammlífar tegundir, eins og rækju og hrognkelsi, er afbrigði af þessari reglu beitt þar sem HR_proxy,MSY er valið með hermunum (eða öðrum leiðum) og m=1.

Stofnar þar sem mjög takmarkaðar upplýsingar eru til staðar (Flokkur 3)

Í tilfellum þar sem stofnmælingar ná ekki yfir allt útbreiðslusvæði stofns, eða þær eru ekki taldar sýna raun­verulegar breytingar á stofnstærð, þá byggir Hafrannsóknastofnun ráðgjöf sína á aflasögu. Nálgunin er að miða við meðalafla á tilteknu tímabili og miða ráðgjöf við 20 % lækkun þess afla. Þessi ráðgjöf gildir þar til upplýsingar koma fram sem sýna breytingar á stofnstærð. Þessi nálgun er ein af ráðgjafarreglum Alþjóðahafrannsóknaráðsins fyrir stofna þar sem mjög lítil gögn eru til staðar (Category 6 stocks; ICES 2021).

Hafrannsóknastofnun birtir einnig ráðgjafar- og tækniskjöl um ýmsar tegundir án þess þó að leggja til hámarksafla. Slíkar tegundir eru oft veiddar í litlu magni og oftast sem meðafli við aðrar veiðar. Dæmi um slíkar tegundir eru skrápflúra, háfur og skata.

Alþjóðahafrannsóknaráðið veitir líka ráðgjöf um aflamark fyrir stofna þar sem útbreiðslusvæði þeirra nær til langrunnsins við Ísland, eins og t.d. búrfisk, en litlar sem engar veiðar eru stundaðar á hér við land, sjá Tafla 3.

Ferli veiðiráðgjafar

Hafrannsóknastofnun veitir árlega ráðgjöf um aflamark að beiðni íslenskra stjórnvalda. Ráðgjöf um aflamark fyrir helstu nytjastofna er unnin í samstarfi við Alþjóðahafrannsóknaráðið í byggt á samningi Íslands við það.

Mynd 3: Yfirlit yfir ferli veiðiráðgjafar

Ráðgjafarferli Hafrannsóknastofnunar fyrir fiskveiðiráðgjöf og skiptist í þrjá megin hluta:

• Samfelld gagnasöfnun: Aflagögnum er safnað af Fiskistofu, stofnmælingaleiðangrar eru á vegum Hafrannsóknastofnunar, og sýnataka úr afla er unnin sameiginlega af báðum stofnunum. Þessi gögn liggja bæði til grundvallar ráðgjafar um aflamark og endurskoðun stofnmatsaðferða á fimm ára fresti.

• Ráðgjöf um aflamark: Hafrannsóknastofnun, í samvinnu við Alþjóðahafrannsóknaráðið, metur ástand stofnsins (stofnmat) og gerir á grundvelli þess skammtímaspá um þróun hans. Saman mynda þessir þættir, ásamt gildandi aflareglu, grundvöll ráðgjafar um aflamark.

  • Er ekki er fjallað um tiltekin stofn í samningi Íslands og Alþjóðahafrannsóknaráðið veitir stofnunin ráðgjöf um aflamark byggt á aðferðafræði þess.

• Endurskoðun stofnmatsaðferða: Á fimm ára fresti fer fram ítarlegri rýnifundur þar sem stofnmatsaðferðin er endurskoðuð og framleiðslugeta stofnsins metin í samvinnu við Alþjóðahafrannsóknaráðið. Slík endurskoðun getur leitt breytingar á stofnmatsaðferð.

  • Ef samhliða er óskað eftir því að endurskoða aflareglu er stofnuð sérstök nefnd, sem í eiga sæti fulltrúar Hafrannsóknastofnunar, hagsmunaaðila og stjórnvalda, sem á að leggja mat á núverandi aflareglu auk þess að leggja til breytingar á henni þar sem það á við.
  • Ef engin sérstök aflaregla er í gildi byggir ráðgjöf um aflamark tiltekins stofns á ráðgjafarreglu Alþjóðahafrannsóknaráðsins (sjá Mynd 2)

Lokaafurð ferlisins er ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar um aflamark. Ákvörðun um aflamark sjálft liggur hins vegar utan ráðgjafarferlisins: Atvinnuvegaráðuneytið gefur út reglugerð um úthlutað aflamark og Fiskistofa annast framkvæmd og eftirlit.

Heimildir

ICES 2023. Advice on fishing opportunities (2022). General ICES Advice guidelines. Report. https://doi.org/10.17895/ices.advice.22240624.v1

ICES 2024. ICES Guidelines - Advice rules for stocks in category 2 and 3. ICES Technical Guidelines. Report. https://doi.org/10.17895/ices.pub.26056306.v2

ICES 2026. Memorandum of Understanding between the Republic of Iceland and the International Council for the Exploration of the Sea. ICES cooperation agreements. https://www.ices.dk/about-ICES/global-cooperation/Documents/Iceland_MOU_2026_signed_web_version.pdf

UN. 1995. United Nations Conference on Straddling Fish Stocks and Highly Migratory Fish Stocks. http://www.un.org/Depts/los/convention_agreements/convention_overview_fish_stocks.htm

Viðauki

Tafla 1: Skilgreining á viðmiðunarmörkum

Viðmiðunarmörk	Skilgreining	Grunnur
Blim	Varúðarmörk stofnstærðar þar sem afrakstursgeta stofnsins minnkar undir þessum mörkum.	Ef stærð hrygningarstofns fer undir Blim má búast við að dragi verulega úr nýliðun.
Bpa	Gátmörk hrygningarstofns sem leiðir til hámarksafrakstursgetu stofnsins, eftir að hafa tekið tillit til metinnar óvissu í stofnmati.	95 % líkur á að hrygningarstofn sé yfir Blim.
Fpa	Gátmörk veiðidánartölu þar sem veiðar eru taldar sjálfbærar, eftir að hafa tekið tillit til metinnar óvissu í stofnmati.	Sú veiðidánartala þar sem 95 % líkur eru á að stofninn sé yfir Blim til lengri tíma litið.
FMSY	Veiðidánartala er gefur hámarksafrakstur til lengri tíma litið.	Veiðidánartala sem veitir hámarksafla miðað við núverandi stofnmat og leiðir enn fremur til þess að hrygningarstofninn haldist yfir Blim með 95 % líkum.
Bloss	Lægsta gildi hrygningarstofns á stofnmatstímabilinu.
MSY Btrigger	Aðgerðarmörk sem standast viðmið. Alþjóðahafrannsóknaráðsins um hámarksafrakstur. Neðra mark dreifingar hrygningarstofns þegar veitt er á FMSY.	MSY Btrigger er skilgreint sem hærra gildið af Bpa og 5. hundraðshlutamarks dreifingar hrygningarstofns þegar veitt er á FMSY. Ef hrygningarstofn fer niður fyrir MSY Btrigger leiðir það til lækkunar veiðidánartölu þar til stofn hefur vaxið aftur yfir aðgerðarmörkin. Lækkun veiðidánartölu er tengd hlutföllum hrygningarstofns og MSY Btrigger.
MGT Btrigger	Aðgerðarmörk aflareglu sem standast viðmið Alþjóðahafrannsóknaráðsins um. hámarksafrakstur.	5. hundraðshlutamark dreifingar hrygningarstofns þegar aflareglu er fylgt.
HRMGT	Aflaregla. Veiðihlutfall sem stefnt er í aflareglu stjórnvalda.	Prósenta af viðmiðunarstofni.
HRMSY	Veiðihlutfall er gefur hámarksafrakstur til lengri tíma litið.	Prósenta af viðmiðunarstofni. Slembireikningar í aflaregluhermun.
HRlim	Veiðihlutfall sem til langframa leiðir til þess að meðalstærð hrygningarstofns verði við Blim.	Veiðihlutfall sem leiðir til þess að hrygningarstofn er yfir HRlim með 50 % líkum
HRpa	Gátmörk veiðihlutfalls þar sem veiðar eru taldar sjálfbærar, eftir að hafa tekið tillit til metinnar óvissu í stofnmati.	Það veiðihlutfall þar sem 95 % líkur eru á að stofninn sé yfir Blim til lengri tíma litið.
Iloss	Lægsta gildi vísitölu á tímabilinu.
Itrigger	Aðgerðarmörk ráðgjafareglu.	Itrigger er skilgreint sem 1.4 x Iloss

Tafla 2: Listi yfir nytjastofna sem Hafrannsóknastofnun veitir ráðgjöf aflamark

Tegund/stofn	Stofnmatsaðferð	Tíðni	Aflaregla	Vinnunefnd Alþjóða- hafrannsóknaráðsins	Seinast uppfærð
Þorskur	MUPPET	Hvert ár	2021	NWWG	2021
Ýsa	SAM	Hvert ár	2025	NWWG	2025
Ufsi	SAM	Hvert ár	2025	NWWG	2025
Gullkarfi	SAM	Hvert ár		NWWG	2023
Langa	SAM	Hvert ár	2022	NWWG	2022
Blálanga	gadget3	Hvert ár		NWWG	2025
Keila	SAM	Hvert ár	2022	NWWG	2022
Steinbítur	SAM	Hvert ár	2022	NWWG	2022
Úthafskarfi neðri	gadget2	Þriðja hvert ár		NWWG	2016
Tindaskata	SPiCT	Hvert ár			2023
Stóri gulllax	SAM	Hvert ár		NWWG	2025
Lúða		Hvert ár
Grálúða	gadget3	Hvert ár		NWWG	2023
Skarkoli	SAM	Hvert ár	2022	NWWG	2022
Síld NÍ	SAM	Hvert ár		WGWIDE	2025
Síld sumargots	SAM	Hvert ár	2024	NWWG	2024
Loðna	Bergmálsmælingar	Hvert ár	2023	NWWG	2023
Kolmunni	SAM	Hvert ár		WGWIDE	2025
Makríll	SAM	Hvert ár		WGWIDE	2025
Beitukóngur	SPiCT	Hvert ár			2023
Djúpkarfi	gadget3	Hvert ár		NWWG	2023
Lýsa	CHR-reglan	Hvert ár			2023
Úthafskarfi efri	RFB-reglan	Þriðja hvert ár		NWWG	2016
Hlýri	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Skötuselur	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Þykkvalúra	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Langlúra	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Stórkjafta	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Sandkoli	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Humar	RFB-reglan	Hvert ár			2019
Rækja úthafs	CHR-reglan	Annað hvert ár			2020
Rækja Snæfells	CHR-reglan	Annað hvert ár			2020
Rækja Ísafjarðar	CHR-reglan	Hvert ár			2023
Rækja Arnarfjarðar	CHR-reglan	Hvert ár			2023
Hörpudiskur	RFB-reglan	Annað hvert ár
Hrognkelsi	RFB-reglan	Hvert ár			2021
Litli karfi	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Ígulker	RFB-reglan	Annað hvert ár			2023
Brimbútur	RFB-reglan	Hvert ár			2023
Skata		Sjaldnar
Háfur		Sjaldnar
Hákarl		Sjaldnar
Hámeri		Sjaldnar
Skrápflúra		Sjaldnar			2024
Rækja Húnafloa		Sjaldnar			2020
Rækja Skagafjörður		Sjaldnar			2020
Rækja Skjálfanda		Sjaldnar			2020
Rækja Eldey		Sjaldnar			2020
Rækja Öxarfjörður		Sjaldnar			2020
Trjónukrabbi		Sjaldnar
Kúfskel		Sjaldnar			2019

Tafla 3: Listi yfir fiskistofna sem eru fátíðir Íslandsmiðum en finnast á í Norður Atlantshafi og ICES veitir ráðgjöf um án aðkomu Hafrannsóknastofnunar

Tegund/stofn	Útgáfuár	Stofnmatsaðferð	Ráðlagt aflamark
Búrfiskur	2024	Þróun afla	0 t
Stinglax	2025	RFB-reglan	1  889 t
Gljáháfur	2023	Þróun afla	0 t
Háfur	2024	SPiCT	22  309 t
Hámeri	2024	SPiCT	231 t
Beinhákarl	2023	Þróun afla	0 t
Rauðháfur	2023	Þróun afla	0 t

Neðanmálsgrein

1. (F= 0,2 jafngildir því að um 18% fiska er veiddur yfir árið og F=1 að 63 % sé veiddur)

2. \(k\) á hér við vaxtarstikan í líkani von Bertalanffys fyrir sambandi aldurs og lengdar.