Ár | Afli (t) | Sýni | Lengdarmælingar |
|---|---|---|---|
2000 | 31393 | 167 | 34357 |
2001 | 17230 | 95 | 18563 |
2002 | 19045 | 177 | 32500 |
2003 | 28478 | 149 | 26196 |
2004 | 17564 | 117 | 19640 |
2005 | 20563 | 596 | 93465 |
2006 | 17208 | 325 | 50237 |
2007 | 17372 | 203 | 30107 |
2008 | 24125 | 192 | 32535 |
2009 | 19429 | 168 | 27647 |
2010 | 17642 | 168 | 28464 |
2011 | 11737 | 138 | 21239 |
2012 | 11963 | 69 | 11237 |
2013 | 8761 | 63 | 9360 |
2014 | 9501 | 93 | 15380 |
2015 | 9314 | 58 | 9089 |
2016 | 9537 | 88 | 13026 |
2017 | 8372 | 45 | 8570 |
2018 | 9996 | 27 | 5038 |
2019 | 8715 | 40 | 7509 |
2020 | 11375 | 29 | 5508 |
2021 | 10589 | 26 | 4125 |
2022 | 9465 | 8 | 319 |
2023 | 6675 | 26 | 2306 |
2024 | 2704 | 30 | 3332 |
2025 | 3476 | 25 | 4347 |
Helstu niðurstöður
Heildarvísitölur lífmassa og fjölda hafa sveiflast lítillega frá árinu 2003 án sýnilegrar langtímaþróunar.
Vísitala ungfisks (30 cm og minni og er mælikvarði á nýliðun) hefur lækkað mikið frá árinu 2000 þegar vísitalan var um 10 % af heildarfjöldavísitölu. Nánast ekkert hefur fengist af djúpkarfa minni en 30 cm undanfarinn áratug.
Lengdardreifing í stofnmælingum og afla hefur hliðrast til hægri í stærri fiskum, sem endurspeglar langt tímabil lélegrar nýliðunar.
Hrygningarstofninn minnkaði hratt á árunum 1990 til 2000, var tiltölulega stöðugur frá árinu 2000 til ársins 2016, en hefur síðan farið minnkandi og er nú metinn sá minnsti frá árinu 1970.
Fiskveiðidánartala hefur lækkað verulega frá miðjum tíunda áratug síðustu aldar og hefur verið undir FMSY frá árinu 2024.
Almennar upplýsingar
Djúpkarfi (Sebastes mentella) á Íslandsmiðum telst til ættkvíslarinnar Sebastes. Almennt má segja um karfategundir að þær eru hægvaxta, langlífar og seinkynþroska. Slíkar tegundir eru jafnan viðkvæmar fyrir miklu veiðiálagi. Djúpkarfi telst til botnfiska þó hann sé í raun bæði botn- og miðsjávarfiskur. Hann er algengastur á 400–600 m dýpi á landgrunnshallanum í hlýja sjónum vestur, suður og suðaustur af landinu. Hann heldur sig við botn að degi til en leitar upp í sjó að nóttu.
Djúpkarfi á Íslandsmiðum (innan íslensku efnahagslögsögunnar) er skilgreindur sem sérstakur líffræðilegur stofn og sem sérstök stjórnunareining. Talið er að helstu uppeldissvæði íslenska veiðistofnsins séu við Grænland.
Sjá nánar um líffræði djúpkarfa.
Veiðar
Aflaþróun
Árlegur heildarafli djúpkarfa á Íslandsmiðum 1950–2025 er sýndur á Mynd 1.
Á tímabilinu 1950–1977, áður en íslenska efnahagslögsagan var stækkuð í 200 sjómílur, var djúpkarfi að mestu veiddur af Vestur-Þjóðverjum. Aflinn náði hámarki árið 1953 þegar um 87 þús. tonnum var landað en minnkaði eftir það og var árið 1977 um 23 þús. tonn. Frá árinu 1978 hafa Íslendingar nánast einir staðið að veiðum á djúpkarfa. Aflinn jókst og var 57 þús. tonn árið 1994 en minnkaði hratt í 17 þús. tonn árið 2001. Árlegur afli árin 2001–2010 var á bilinu 17–29 þús. tonn en 2–12 þús. tonn á tímabilinu 2011–2025. Aflinn árið 2025 var 3 476 tonnum sem var 772 tonnum meiri afli en árið 2024.
Djúpkarfi á Íslandsmiðum er veiddur í botnvörpu á landgrunnskantinum suðvestur og vestur af landinu á 500–800 m dýpi (Mynd 2). Fjöldi skipa sem veiða 95 % djúpkarfaaflans hefur fækkað um rúman helming frá árunum 1996 (Mynd 3). Á undanförnum árum hafa á bilinu 13–23 togarar veitt 95 % af aflanum.
Afli á sóknareiningu
Afli djúpkarfa á sóknareiningu (kg/klst) í botnvörpu og sókn (fjöldi klukkustunda veiddur) 1978–2025 eru sýnd á Mynd 4. Afli djúpkarfa á sóknareiningu minnkaði jafnt og þétt fram til ársins 1994 þegar hann náði lágmarki. Afli á sóknareiningu jókst eftir það stöðugt og náði hámarki á árunum 2020 og 2021. Síðan hefur afli á sóknareiningu lækkað en er enn hár.
Samfara aukningu á afla á sóknareiningu hefur sókn í tegundina minnkað mikið og verið lág en stöðug s.l. áratug.
Engar upplýsingar um afla á sóknareiningu og sókn eru til fyrir árið 2022.
Landanir og brottkast
Ekki eru til upplýsingar um brottkast á djúpkarfa, en það er talið lítið.
Yfirlit gagna
Gögn úr atvinnuveiðum
Sýnataka úr afla árin 2000–2025 er sýnd í Tafla 1. Fjöldi sýna og fjöldi lengdarmældra fiska hefur minnkað frá árinu 2012 (Mynd 5), einkum vegna minni sýnasöfnunar veiðieftirlitsmanna frá Fiskistofu.
Staðsetning sýnatöku 2022–2025 er sýnd á Mynd 6 og sýnir að sýnatakan á sér stað á þeim svæðum þar sem veiðarnar eru stundaðar.
Lengdardreifing landaðs
Lengdardreifing djúpkarfa úr afla í botnvörpu sýnir að fjöldi smáfiska jókst umtalsvert árið 1994 samanborið við árin á undan (Mynd 7). Þessum toppi í lengdardreifingunni, sem var í kringum 32 cm, er hægt að fylgja fram til ársins 2002 og virðist karfinn vaxa um 1 cm á ári. Meðallengd djúpkarfa árin 2004–2025 var 39–43 cm og er hærri seinni árin.
Lengdardreifing úr afla flotvörpu, árin sem þær veiðar voru stundaðar, sýnir að flest árin var sá djúpkarfi að meðaltali stærri en sá sem veiddist í botnvörpu.
Stofnmælingar
Upplýsingum um líffræði djúpkarfa hefur verið safnað í stofnmælingu botnfiska að haustlagi (SMH) árin 2000–2025 að slepptu árinu 2011. SMH nær yfir útbreiðslusvæði veiðistofns djúpkarfa á Íslandsmiðum.
Heildarlífmassa- og fjöldavísitölur voru hæstar árin 2000 og 2001, en lækkuðu árið 2002. Síðan þá hafa vísitölur djúpkarfa sveiflast án sýnilegrar langtímaþróunar (Mynd 8).
Lífmassavísitala djúpkarfa 45 cm og stærri hækkaði frá lágmarki árið 2007 er er nú sú hámarks árið 2021 en hefur síðan lækkað (Mynd 8).
Vísitala ungfisks (30 cm og minni og er mælikvarði á nýliðun) hefur lækkað mikið frá árinu 2000 þegar vísitalan var um 10 % af heildarfjöldavísitölu. Nánast ekkert hefur fengist af djúpkarfa minni en 30 cm undanfarinn áratug. Bendir það til viðvarandi nýliðunarbrests (Mynd 8).
Djúpkarfa er að finna á 300–800 m dýpi en mest á 400–600 m. Hlutdeild djúpkarfa sem finnst dýpra en 700 m hefur aukist undanfarin ár (Mynd 11).
Djúpkarfa er að finna í landgrunnshlíðum Íslands allt frá Rósagarði suðaustur af landinu, meðfram suðurströndinni, á Reykjaneshrygg og norður með landgrunnskantinum fyrir vestan land. Mjög lítið fæst af djúpkarfa í kalda sjónum fyrir norðan og austan land (Mynd 9 og Mynd 10).
Litlar breytingar hafa orðið á útbreiðslu djúpkarfans þau ár sem rannsóknin hefur farið fram.
Sjá nánar niðurstöður úr stofnmælingaleiðöngrum fyrir djúpkarfa.
