Leturhumar

Nephrops norvegicus


Stofnmatsskýrslur
Birt af

Hafrannsóknastofnun

Birt

19 March 2026

Helstu niðurstöður

  • Stofninn hefur verið vaktaður með humarholumyndatöku síðan 2016, en fjöldi humarholna er vísitala á þéttleika.
  • Árið 2022 voru humarveiðar bannaðar vegna vegna hruns í nýliðun.
  • Vísitala humarholna jókst árið 2025.

Almennt

Veiðar á leturhumri (Nephrops norvegicus) við Ísland hófust upp úr 1950. Fyrstu tvo áratugina voru veiðarnar stundaðar af Belgum, Frökkum og Íslendingum en Íslendingar hafa staðið einir að veiðunum frá 1974 (Mynd 1). Í upphafi voru humarveiðar einkum stundaðar á vorin og sumrin og tóku allt að 200 bátar þátt í veiðunum á sjöunda og áttunda áratugnum. Á undanförnum árum hefur vertíðin lengst og hefst veiðitímabilið nú 15. mars og stendur út október með einstaka framlengingum til nóvember og desember. Bátum sem stunda veiðarnar hefur fækkað jafnt og þétt og stunduðu einungis um sjö bátar veiðarnar síðustu tvö árin áður en veiðibann var sett á árið 2022. Humar hefur nær eingöngu verið veiddur í humarvörpu við Ísland, en mis umfangsmiklar tilraunir með gildrur hafa þó farið fram á undanförnum áratugum.

Mynd 1: Humar. Afli eftir svæði.

Humarmiðin við Ísland liggja við norðurmörk útbreiðslu tegundarinnar í Norður-Atlantshafi. Sýnt hefur verið fram á æxlunarferill kvendýra við Ísland tekur að jafnaði tvö ár, samanborðið við árlegan feril við Skotland, Írland, Frakkland og Portúgal (Hrafnkell Eiríksson, 2014). Það veldur því að vöxtur eftir kynþroska er hægari og framleiðni minni hér við land. Það hefur áhrif á afraksturgetu stofnsins samanborið við suðlægari stofna og gefur tilefni til varkárari nýtingar.

Veiðar

Landanir

Veiðibann var sett á árið 2022. Vegna lélegs ástands humarstofnsins ráðlagði Hafrannsóknastofnun takmarkaðar veiðar árin 2019-2021 til að fylgjast með ástandi stofnsins (könnunarveiðar) og að allar humarveiðar væru bannaðar í Jökuldjúpi og Lónsdjúpi. Alls var landað 107 tonnum af humri árið 2021 sem er 87 tonnum minna en árið 2020 (Mynd 1). Aflinn hefur minnkað stöðugt frá árinu 2010 þegar hann var 2540 tonn. Aflinn var mestur 6000 tonn árið 1963 og í kjölfarið fylgdu nokkur ár með mikilli veiði (Hrafnkell Eiríksson og Jónas Páll Jónasson, 2018).

Afli á sóknareiningu

Afli á sóknareiningu (staðlaður við eina vörpu fyrir tímabilið maí-ágúst) minnkaði mikið frá hámarkinu árin 2007 og 2008 þegar yfir 100 kg veiddust að jafnaði á togtíma (Tafla 1). Afli á sóknareiningu árið 2021, síðasta ár fyrir veiðibann var 9.8 kg á togtíma en síðustu þrjú ár veiða hafði hann hefur aldrei mælst lægri. Í gegnum tíðina hefur afli á sóknareiningu sveiflast nokkuð á milli svæða en hefur þó að jafnaði verið hærri á suðaustursvæðum og lægri á svæðum við suðurströndina (Vestmannaeyjamið) (Mynd 2, Mynd 3).

Sókn

Sókn í humar minnkaði frá árinu 1970 til áranna 2008, en misjafnt eftir svæðum (Mynd 4). Frá árinu 2008 hefur sóknin minnkað á svæðum kringum Vestmannaeyjar, aukist á suðvestursvæðum en staðið í stað á suðaustursvæðum. Undir lok könnunarveiðanna árið 2021 jókst sóknin lítið eitt á suðaustursvæðunum.

Tafla 1: Humar. Afli (tonn) og afli á togtíma (CPUE, kg/klst) eftir svæðum og heild.
Ár SV-afli SV - CPUE Vesmannaeyjamið - afli Vesmannaeyjamið - CPUE SA - afli SA - CPUE Afli CPUE
1962 1991 585 240 2816
1963 4754 543 764 6062
1964 2546 261 1265 4073
1965 2421 397 1297 4116
1966 1398 450 2162 4011
1967 1348 594 997 2939
1968 1520 531 594 2646
1969 1665 747 1289 3701
1970 1518 35,9 910 34,7 1716 51,1 4145 40,2
1971 1410 46,9 1455 43 1947 55,5 4812 48,4
1972 1439 36,8 1400 35,9 1742 40,8 4581 37,7
1973 1273 30,9 487 31,7 1036 31,9 2796 31,3
1974 400 32 495 32,2 1093 48,5 1983 39,4
1975 500 33,6 689 35,6 1167 43,9 2357 38,5
1976 675 32,4 609 31,5 1495 42,1 2780 36,2
1977 572 27,5 667 32,8 1483 42,5 2723 35,7
1978 396 31,2 284 28,6 1378 47,9 2059 40
1979 700 33,9 445 32,8 295 34,2 1440 33,6
1980 734 43,8 540 34,4 1124 55,5 2398 45,5
1981 398 44 627 44,1 1495 58,8 2520 51,8
1982 640 44 509 42,8 1454 60,2 2603 51,5
1983 572 42,5 710 45,8 1390 51,6 2672 47,8
1984 422 36,1 722 47,9 1315 48,5 2459 45,6
1985 522 46,9 583 57,1 1280 60,8 2385 56,4
1986 495 49 454 56,2 1615 68,2 2564 61,3
1987 615 43,5 599 57,4 1498 55,6 2712 52,6
1988 625 39,3 965 42,7 650 36,8 2240 39,9
1989 394 32,8 645 35,7 827 38 1866 36
1990 217 29,3 304 29 1171 48,1 1692 40
1991 374 35 361 29 1422 51 2157 42,1
1992 400 40,8 414 40 1417 60,5 2230 51,3
1993 446 42,1 435 38,3 1500 61,6 2381 51,4
1994 539 30,8 493 35,4 1205 43,8 2238 38
1995 510 26 325 28 192 26 1027 27
1996 514 30 721 37,8 398 39,2 1633 35,2
1997 371 25,2 533 30,5 324 46,2 1228 31,3
1998 145 22,2 746 39,1 520 49 1411 38,9
1999 131 25,5 669 38,2 576 47,9 1376 39,7
2000 107 25,8 454 38,2 678 64,3 1239 46,6
2001 258 26,6 296 29,2 866 73,5 1420 44,9
2002 288 25,6 265 29,9 995 64,8 1548 43,7
2003 133 30,5 357 32,9 1176 69,9 1666 52
2004 126 16,8 341 25,9 970 58,4 1437 38,5
2005 218 30,6 953 48,2 860 46,9 2030 44,9
2006 316 47,6 490 46,4 1069 93,7 1875 65,5
2007 1200 93 53 59,1 753 111,5 2006 97,6
2008 599 87,5 477 102,8 994 144,5 2070 112,7
2009 1130 70 472 99 862 87 2464 80
2010 1173 76,8 652 71,6 715 82,1 2540 75,8
2011 846 65,7 474 65,9 920 89,1 2240 71
2012 791 62,9 439 57,2 684 75,7 1914 63
2013 647 59,7 341 46,3 736 73,5 1724 60,5
2014 1093 74,8 234 43,6 638 68,1 1965 67,4
2015 956 52,6 83 25,6 415 51,2 1454 48,3
2016 812 44,9 57 23,6 529 51,7 1398 44,5
2017 711 47,8 10 15,4 472 40,8 1194 44,4
2018 402 28,5 10 19 316 28,9 727 28,3
2019 160 23 7 20,9 93 25,5 259 23,4
2020 83 13,9 3 17,5 109 16,3 194 14,8
2021 25 9,8 2 8,0 81 9,8 107 9,8
Mynd 2: Humar. Dreifing afla árin 2004-2021.
Mynd 3: Humar. Staðlaður afli á sóknareiningu á SV-miðum, Vesmannaeyjamiðum og SA-miðum árin 1970–2021.
Mynd 4: Humar. Stöðluð sókn á SV-miðum, Vesmannaeyjamiðum og SA-miðum 1970–2021.

Leiðangrar

Humarholumyndataka

Fyrsta humarholumyndatakan fór fram í júní árið 2016, eftir forkönnun í Jökuldjúpi í apríl sama ár. Alls var myndað á 86 stöðvum á um 4.5 sjómílna stöðvaneti á öllum þekktum humarsvæðum. Stærð humarsvæðanna var metin út frá gögnum um sjálfvirka staðsetningu humarbáta. Stuðst er við að lágmarki 6 staðsetningar skipa á toghraða innan 800 x 800 m reitakerfis, en innan þeirra eru um 99% allra staðsetninga. Reitir sem liggja saman eru svo sameinaðir og haldið eftir reitum stærri en 4 km2. Heildarstærð allra veiðisvæða var metin 5989 km2 byggt á gögnum frá 2007-2016. Það mat var svo endurskoðað árið 2018 þar sem töluverð veiði var á jöðrum svæðanna og á nýjum svæðum, sérstaklega á suðvestursvæðum. Nýtt mat á stærð veiðisvæða árið 2018 var 6588 km2 (Tafla 2, Mynd 5). Í heildina eru þetta níu svæði og stærð þeirra á bilinu 247-1400 km2. Stærsta svæðið (Vestmannaeyjar) liggur frá Háfadjúpi að Selvogsbanka og það minnsta er í Lónsdjúpi. Þrjú svæðanna, Vestmannaeyjar, Hornafjarðardjúp og Selvogsgrunn, skiptast í eitt stórt svæði og eitt til tvö minni svæði.

Tafla 2: Humar. Nafn á svæðum, merki svæðis (ID, sjá 5. mynd), stærð svæða (km2), fjöldi hola árið 2025 (milljónir), fjöldi hola á m2.
Svæði ID km² Holur (milljónir) Holur m²
Skeiðarárdjúp 9 859 317 0.37
Breiðamerkurdjúp 6 638 299 0.47
Vestmannaeyjasvæði 1, 10 1 400 172 0.12
Grindavik 7 1 307 159 0.12
Lónsdjúp 4, 13 247 128 0.52
Hornafjarðardjúp 2 259 120 0.46
Eldey 5 845 115 0.14
Jökuldjúp 3 737 114 0.16
Selvogur 8, 11, 12 296 33 0.11
Total NA 6 588 1 457 0.22
Mynd 5: Humar. Humarsvæði áætluð úr frá veiðigögnum (VMS data). Vestmannaeyjasvæði (1), Hornafjarðardjúp (2), Jökuldjúp (3), Lónsdjúp (4), Eldey (5), Breiðamerkurdjúp (6), Grindavík (7), Selvogur (8), Skeiðarárdjúp (9), Vestmannaeyjasvæði (10), Selvogur (11), Selvogur (12), Lónsdjúp (13).

Heildarfjöldi humra í stofnmælingaleiðangri í júní 2025 var metinn 1457 milljón dýr (holur) samanborið við 813 milljón dýr árið 2023 (Mynd 6). Mesta aukning milli leiðangra var einkum í Breiðamerkur-, Hornarfjarðar-, Lóns-, og Skeiðarárdýpi (Mynd 7). Meðalþéttleiki árið 2025 var 0.22 holur/m2 og jókst hann frá 0.12 holum/m2 árið 2023 (Tafla 2, Mynd 8). Mesti þéttleikinn var í Lónsdýpi (0.52), Breiðamerkurdýpi (0.47), og Hornarfjarðardýpi (0.46) holur/m2 (Mynd 9). Minnsti þéttleikinn, 0.11-0.12 holur/m2, var í Selvognum, við Vestmannaeyjar, og Grindavíkurdýpi. Til samanburðar eru niðurstöður áranna 2016–2021, 2023, 2025 sýndar á Mynd 10.

Mynd 6: Humar. Metinn fjöldi (milljónir holna) úr humarholumyndatöku 2016–2021, 2023, 2025. Meðaltöl eru reiknuð með brúunarfalli (kriging) og skyggðar línur og strik við punkta tákna 95% öryggisbil.
Mynd 7: Humar. Metinn fjöldi (milljónir holna) úr humarholumyndatöku 2016–2021, 2023, 2025, eftir svæðum. Meðaltöl eru reiknuð með brúunarfalli (kriging) og skyggðar línur og strik við punkta tákna 95% öryggisbil
Mynd 8: Humar. Þéttleiki (fiðlu- og kassagröf) af leiðréttum fjölda humarhola 2016-2021, 2023 og 2025. Bláa línan táknar meðal þéttleika, svarta línan í miðjum kassa sýnir miðgildi, kassinn sýnir fjórðungsmörk dreifingar, svört lóðrétt lína spönn og svartir punktar útgildi.
Mynd 9: Humar. Þéttleiki humarhola (fjöldi á m2) í myndavélaleiðangri árið 2025. Myndin að ofan sýnir brúuð gögn með kriging aðferð og sú neðri dreifni niðurstaðna. Stöðvar eru merktar.
Mynd 10: Humar. Þéttleiki humarhola (fjöldi á m2) í myndavélaleiðangri árin 2016-2020, 2023 og 2025. Stöðvar eru merktar með hring.

Lirfurannsóknir

Árið 2018 var í humarholuleiðangri byrjað að safna humarlirfum með háfum á 23 stöðvum til að meta nýliðun humars. Sýnin eru tekin með svokölluðum bongóháf (500 µm möskvastærð) sem er slakað niður á um 40 metra dýpi og hífður upp í “V” laga ferli að yfirborði. Í hverjum leiðangri hafa verið á milli 23 og 29 stöðvar. Humarlirfur fengust á 10 stöðvum árið 2018, 19 2019, 15 2020, 16 2021, 10 2023, 22 stöðvum árið 2024, og 10 stöðvum árið 2025 (Mynd 11). Meðalþéttleikinn var 15.1 lirfur í 1000 m3 árið 2018, 24 lirfur 2019, 8.1 lirfa 2020, 11.0 lirfur 2021, 7.6 lirfur 2023, 27.1 lirfur árið 2024, og 5.68 lirfur árið 2025. Útbreiðsla lirfa var víðari árið 2019-2021, samanborið við leiðangra árið 2018, 2023 og 2025, en lirfur fengust á flestum stöðvum árið 2024, eða 96%. Gert er ráð fyrir áframhaldandi söfnun humarlirfa með þessum hætti í komandi leiðöngrum til að fá mat á nýliðun.

Mynd 11: Humar. Fjöldi humarlirfa sem veiddust í bongóháf á hverja 1000 m3 úr leiðöngrum 2018-2021, 2023 og 2024.

Humarvörpuleiðangur

Á árunum 1973-2015 var farið árlega í maí í stofnmælingaleiðangra með humarvörpu. Í leiðöngrunum voru tekin 55 stöðluð tveggja klukkustunda tog á öllum þekktum humarsvæðum. Þessu verkefni var ætlað að fylgjast með árlegum breytingum á stofnstærð humars og gera tillögur um leyfilegan hámarksafla. Stofnvísitalan úr leiðöngrunum náði hámarki árið 2009 og lágmarki við lok þeirra árið 2015. Líkindi voru á milli stofnvísitölunnar og afla á sóknareiningu, en það samband var lélegra undir lok þessarar tímaraðar. Veiðanleiki humars í humarvörpu hefur verið tengdur sjóndýpi (styrkleika þörungablómans) þar sem meiri afli fékkst jafnan þegar mikill gróður var og lítið sjóndýpi. Einnig hefur aukið magn bolfisks áhrif þar sem minni humar veiðist þegar fiskafli er mikill. Allt endurspeglast þetta svo í líffræði humarsins. Hann grefur sér holur í leirinn og getur dvalið lengi í þeim. Þetta hegðunarmynstur hans útskýrir mikinn breytileika í veiðanleika sem aftur veldur því að hefðbundin stofnmæling með humar/fiskivörpu er ekki heppileg aðferð til að meta veiðistofninn. Afli á sóknareingu í leiðöngrunum var breytileg milli svæða, en hann var í hámarki milli áranna 2000 og 2010 á flestum svæðum (Mynd 12). Árið 2016 var því ákveðið að hætta stofnmælingaleiðöngrum með humarvörpu og fara þess í stað í árlega leiðangara þar sem humarholur eru myndaðar og fá þannig mat á stærð veiðistofnsins. Þessi aðferð er notuð við stofnstærðarmat flestra stofna leturhumars (Campbell et al., 2009)

Mynd 12: Humar. Afli á sóknareingu (CPUE) í humarvörpuleiðöngum frá 1987.

Lengdardreifingar

Árin 2024 og 2025 bárust 44 og 11 sýni úr leiðöngrum til að meta stærðarsamsetningu veiðistofnsins. Algegnasta stærð karldýra árið 2024 og 2025 lá á bilinu 42 til 65 mm skjaldarlengd (Mynd 13, Tafla 3). Eftir mörg ár þar sem meðalstærð karl- og kvendýra hefur farið stækkandi, hefur hún lækkað undanfarin tvö ár. Ennfremur má sjá í fyrsta sinn í mörg ár hlutfalla karlýra undir 40 mm skjaldarlengd aukast. Þessar breytingar eru vísbendingar um aukna nýliðun.

Mynd 13: Humar. Lengdardrefing karl- og kvendýra, árin 1970–2025. Skyggða svæðið táknar hlutfall karldýra (blátt) og kvendýra (rautt) á mismunandi skjaldarlengd á hverju ári. Láréttar svartar línur í hverri dreifingu tákna hlutfallsmörk dreifingar, 25%, 50% (miðgildi), og 75%. Gögnin eru frá sýnum teknum úr afla humarbáta og úr leiðöngrum.
Tafla 3: Ár, fjöldi sýna, fjöldi mældra karldýra, fjöldi mældra kvendýra frá árinu 2000, bæði úr sýnatöku úr afla og leiðöngrum.
Ár Sýni KK mældir KVK mældar
2000 126 26 117 3 222
2001 121 26 881 3 045
2002 279 51 721 6 687
2003 190 35 624 4 650
2004 187 38 212 5 658
2005 142 28 747 2 790
2006 158 31 059 1 557
2007 142 25 735 1 844
2008 160 30 889 3 627
2009 203 36 631 5 744
2010 202 35 251 5 282
2011 178 29 948 5 082
2012 174 26 463 5 963
2013 159 28 558 3 160
2014 155 25 880 2 614
2015 132 20 378 1 722
2016 82 10 748 606
2017 86 11 630 1 320
2018 73 10 322 1 410
2019 79 10 439 1 593
2020 53 6 430 1 009
2021 27 3 396 256
2022 40 4 606 373
2023 17 627 23
2024 44 2 497 249
2025 11 599 71

Botnvörpuveiðar á humarslóð

Veiðiálag

Til viðbótar við veiðar með humarvörpu, þá eru nokkuð umfangsmiklar veiðar með fiskibotnvörpu stundaðar á humarsvæðum. Árin 2014-2018 var að meðaltali togað á humarslóð með fiskibotnvörpu í um 6600 togtíma á ári (Tafla 4). Mest var togað við Vestmannaeyjar eða um 4000 togtíma á ári (2.4 togtímar á km2). Svipað veiðiálag með fiskibotnvörpu var í Breiðamerkurdjúpi, eða 2,5 togtímar á km2 en minna í Hornafjarðardjúpi (0.9 togtímar á km2) og í Lónsdjúpi (0.7 togtímar á km2). Að meðaltali er afli þorsks á sóknareiningu í fiskibotnvörpu suður af 65°N um 500 kg á togtíma. Á humarsvæðum var afli þorsks á sóknareiningu mestur við Vestmannaeyjar um 1.2 tonn á togtíma. Hinsvegar var afli þorsks á sóknareiningu nokkuð undir meðaltali í Breiðamerkurdjúpi, Hornafjarðardjúpi og Lónsdjúpi eða um 300 kg á togtíma. Afli ýsu og löngu á sóknareiningu var einnig hærri við Vestmannaeyjar en á öðrum svæðum suður af 65°N. Í ljósi slæmrar stöðu humarstofnsins hefur Hafrannsóknastofnun lagt til frá árinu 2019 að kjarna humarsvæðin innan þriggja austustu djúpanna verði lokuð fyrir veiðum með fiskibotnvörpu til að minnka óþarfa rask á humarslóð og vernda uppvaxandi árganga. Á þessum svæðum var nokkuð mikið álag með fiskibotnvörpu en svæðin eru minna mikilvæg fyrir bolfisksveiðar en Vestmannaeyjasvæðið.

Tafla 4: Humar. Yfirlit yfir árlega meðalsókn (2014-2018) með botnvörpu á humarslóð og alls suður af 65°N. Sóknin er í klukkustundum, S / km2 er sókn á ferkílómeter á humarsvæði. Dálkarnir sýna meðal ársafla í tonnum fyrir þorsk, ýsu og löngu á hverju svæði og afla á sóknareiningu (CPUE) er afli á sóknareiningu fyrir gefna tegund (tonn á klukkustund).
Svæði ID Sókn S/km² Þorskur (t/ár) Þ CPUE Ýsa (t/ár) Ý CPUE Langa (t/ár) L CPUE
South of 65°N   NA  47371  NA 23784  0.50  7068  0.15  772  0.02 
Jökuldjúp  3  53  0.07  18  0.35  3  0.06  1  0.02 
Eldey  5  317  0.38  239  0.75  44  0.14  10  0.03 
Grindav.-/Skerjadjúp  7  468  0.36  106  0.22  17  0.04  13  0.03 
Selvogur  8  13  0.04  7  0.51  1  0.07  0  0.01 
Vestmannaeyjasvæði  1  3387  2.42  3970  1.17  821  0.24  408  0.12 
Skeiðarárdjúp  9  360  0.42  44  0.12  66  0.18  18  0.05 
Breiðamerkurdjúp  6  1619  2.54  488  0.30  67  0.04  57  0.04 
Hornafjarðardjúp  2  237  0.91  72  0.31  14  0.06  3  0.01 
Lónsdjúp  4  172  0.70  60  0.35  15  0.09  2  0.01 

Tillögur að bannsvæðum fyrir fiskibotnvörpu:

Breiðamerkurdjúp

  1. 63°52ˈ50ˈˈN - 16°16ˈ00ˈˈV
  2. 63°35ˈ00ˈˈN - 15°46ˈ00ˈˈV
  3. 63°37ˈ00ˈˈN - 15°41ˈ00ˈˈV
  4. 63°57ˈ50ˈˈN - 16°02ˈ00ˈˈV
  5. 63°52ˈ50ˈˈN - 16°16ˈ00ˈˈV

Hornafjarðardjúp

  1. 64°00ˈ00ˈˈN - 15°18ˈ00ˈˈV
  2. 63°43ˈ00ˈˈN - 14°52ˈ00ˈˈV
  3. 63°46ˈ00ˈˈN - 14°47ˈ00ˈˈV
  4. 64°00ˈ00ˈˈN - 15°10ˈ00ˈˈV
  5. 64°00ˈ00ˈˈN - 15°18ˈ00ˈˈV

Lónsdjúp

  1. 64°10ˈ00ˈˈN - 14°42ˈ00ˈˈV
  2. 63°56ˈ00ˈˈN - 14°12ˈ00ˈˈV
  3. 63°56ˈ00ˈˈN - 14°05ˈ00ˈˈV
  4. 64°10ˈ00ˈˈN - 14°30ˈ00ˈˈV
  5. 64°10ˈ00ˈˈN - 14°42ˈ00ˈˈV

Fiskveiðistjórnun

Atvinnuvegaráðuneytið ber ábyrgð á stjórnun fiskveiða á hafsvæðinu við Ísland. Humarafli og ráðgjöf var nokkuð stöðug milli 1200 – 1600 tonn á árunum 1995 – 2003. Aflinn og svo ráðgjöfin hækkar eftir það og nær ráðgjöfin hámarki í 2200 tonnum fiskveiðiárin 2008/09 og 2009/10, en aflinn fór mest í 2456 tonn síðara árið. Eftir þetta hámark fór afli á sóknareiningu lækkandi sem og ráðlagður afli. Árið 2019 ráðlagði Hafrannsóknastofnun, vegna lélegs ástands humarstofnsins, takmarkaðar könnunarveiðar (235 tonn) til að fylgjast með ástandi stofnsins og að allar humarveiðar væru bannaðar í Jökuldjúpi og Lónsdjúpi. Einnig var ráðlagt árið 2019 að loka Breiðamerkur-, Hornafjarðar- og Lónsdýpi fyrir togveiðum og hefur það verið framlengt ár hvert. Árið 2020 voru ráðlögð 214 tonn í könnunarveiðar og 143 tonn árið 2021. Veiðibann var sett á árið 2022.

Könnunarveiðar eru aftur ráðlagðar árið 2026, til að meta það hvernig hækkun humarholuvísitölu skili sér í bættum aflabrögðum (afla á sóknareiningu) og að þær skili einnig bættri sýnatöku úr stofninum. Búast má við að 40 daga könnunarveiðarnar skili 6.7 tonnum við sama láa afla á sóknareiningu og var síðasta árið í veiðunum árið 2021 (~10kg klst⁻¹, Tafla 1). Útreikningar byggja á því að sé veitt allan sólarhringinn og afli verði 30% lægri vegna þess að aflinn samanstendur af smærri nýliðun (Mynd 13, Tafla 3).

\[ \underbrace{40}_{\text{dagar}} \times \underbrace{4}_{\text{togar/dag}} \times \underbrace{6\,\text{klst}}_{\text{tog}^{-1}} \times \underbrace{10\,\text{kg}\,\text{klst}^{-1}}_{\text{aflahraði}} \times \underbrace{0.7}_{\text{nýtni}} \div 1{,}000\,\text{kg}\,\text{tonn}^{-1} = 6.7\,\text{tonn} \]

Ef afli á sóknareiningu er nærri 50 kg klst⁻¹, líkt og algengt var, má búast við meiri afla:

\[ \underbrace{40}_{\text{dagar}} \times \underbrace{4}_{\text{togar/dag}} \times \underbrace{6\,\text{klst}}_{\text{tog}^{-1}} \times \underbrace{50\,\text{kg}\,\text{klst}^{-1}}_{\text{aflahraði}} \times \underbrace{0.7}_{\text{nýtni}} \div 1{,}000\,\text{kg}\,\text{tonn}^{-1} = 33.6\,\text{tonn} \]

Veiðar á 6.7 tonnum er nærri því sem Alþjóðahafrannsóknaráðið ráðlagði (2 – 5 tonn) í könnunarveiðum á humarstofni með núll ráðgjöf, eða á veiðistjórnunar svæði FU25 við Norðurvestur Spán (ICES, 2018; ICES, 2025a). Hærri viðmiðið eða um 33.6 tonn er nærri því sem ráðlagt hefur verið af Alþjóðahafrannsóknaráðinu á humarsvæði FU31, norður Spánn (ICES, 2025b).

HEIMILDIR

Campbell, N., Dobby., H., Bailey, N. 2009. Investigating and mitigating uncertainties in the assessment of Scottish Nephrops norvegicus populations using simulated underwater television data. ICES J Mar Sci 2009; 66 (4): 646-655

Eiríksson, H. 2014. Reproductive Biology of Female Norway Lobster, Nephrops norvegicus (Linnaeus, 1758) Leach, in Icelandic Waters During the Period 1960–2010: Comparative Overview of Distribution Areas in the Northeast Atlantic and the Mediterranean. Advances in Marine Biology, vol. 68, pp. 65-210.

Eiríksson, H. and Jónasson, J.P. 2018. The fishery and stock assessment of Norway lobster (Nephrops norvegicus) in Icelandic waters during 1950‐2016. Haf‐ og vatnarannsóknir. HV2018‐25.

ICES (2018). EU request for advice on a sentinel fishery for Norway lobster (Nephrops) in functional unit 25, Division 8.c. ICES Advice: Special Requests. Report. https://doi.org/10.17895/ices.pub.3967

ICES (2025a). Norway lobster (Nephrops norvegicus) in Division 8.c, Functional Unit 25 (southern Bay of Biscay and northern Galicia). ICES Advice: Recurrent Advice. Report. https://doi.org/10.17895/ices.advice.27202740.v1

ICES (2025b). Norway lobster (Nephrops norvegicus) in Division 8.c, Functional Unit 31 (southern Bay of Biscay and Cantabrian Sea). ICES Advice: Recurrent Advice. Report. https://doi.org/10.17895/ices.advice.27202752.v1