Loðna Mallotus villosus
Birting ráðgjafar: 29. janúar 2026. Útgefið af Hafrannsóknastofnun.
Ráðgjöf
Hafrannsóknastofnun og Grænlenska náttúrufræðistofnunin (GINR) leggja til, í samræmi við aflareglu strandríkja, að afli fiskveiðiárið 2025/2026 verði ekki meiri en 197 474 tonn.
Stofnþróun
Hrygningarstofn árið 2026 er yfir varúðarmörkunum Blim; ekki hafa verið skilgreind viðmiðunarmörk fiskveiðidánartölu fyrir stofninn.
Loðna. Afli, vísitala ókynþroska loðnu samkvæmt bergmálsmælingum að hausti og stærð hrygningarstofns á hrygningartíma (ásamt 90% öryggismörkum).
Stofnmat og viðmiðunarmörk
Forsendur ráðgjafar | Aflaregla samþykkt af strandríkjunum |
Aflaregla | Sjá aflareglu (Anon 2023, ICES 2023) |
Stofnmat | Stofnvísitölur byggðar á bergmálsmælingum |
Inntaksgögn upphafsráðgjafar | Vísitölur ungloðnu úr bergmálsleiðöngrum að hausti. |
Inntaksgögn milliráðgjafar | Vísitölur kynþroska loðnu úr bergmálsleiðöngrum að hausti. |
Inntaksgögn lokaráðgjafar | Vísitölur kynþroska loðnu úr bergmálsleiðöngrum að hausti og vetri. |
Nálgun | Viðmiðunarmörk | Gildi | Grundvöllur |
|---|---|---|---|
Aflaregla | Bmgt | 114 000 | Skilgreint í samræmi við samþykkta aflareglu (ICES 2023b), í tonnum |
Utrigger | 50 | Skilgreint til að tryggja lága líkur á að upphaflegt TAC ráð leggist yfir endanlegt TAC (ICES 2015), í milljörðum | |
Cap | 127 | Skilgreint til að tryggja lágar líkur á að upphafsaflamark verði hærra en lokaaflamark (ICES 2015), í milljörðum | |
Varúðarnálgun | Blim | 114 000 | Meðalstærð þriggja lítilla hrygninga sem skiluðu meðalnýliðun (ICES 2023a) |
Horfur
Loðna. Forsendur fyrir stofnmatsárið og í framreikningum.
Breyta | Gildi | Athugasemdir |
|---|---|---|
Afli (2025/2026) fram að mælingu | Ekkert upphafsaflamark ráðlagt | |
Veiðistofn (2026) | 601 602 | Miðgildi hrygningarstofns 15. jan. skv. haustmælingu og veturmælingu, í tonnum. |
Stærð þorskstofns (2026) | 783 106 | Inntak í afránslíkani, í tonnum |
Stærð ýsustofns (2026) | 260 989 | Inntak í afránslíkani, í tonnum |
Stærð ufsastofns (2026) | 298 002 | Inntak í afránslíkani, í tonnum |
Loðna. Áætluð þróun stærðar hrygningarstofns (tonn) miðað við veiðar samkvæmt aflareglu.
Grunnur | Afli (2025/2026) | Hrygningarstofn (2026)1) | % Breyting á ráðgjöf2) |
|---|---|---|---|
Aflaregla | 197 474 | 260 947 | |
1) Hrygningarstofn 15. mars 2026 | |||
2) Ráðlagt aflamark fyrir 2025/2026(3) miðað við ráðlagt aflamark 2025/2026 (2) (197474 t) | |||
Niðurstöður bergmálsmælinga á stærð kynþroskahluta stofnsins í september 2025 og janúar 2026, að teknu tiliti til niðurstaðna afránslíkansins, benda til að með afla upp á 197 474 tonn næðust markmið aflareglunnar um að skilja eftir að lágmarki 114 þúsund tonn (Blim) til hrygningar með 95% líkum.
Gæði stofnmats
Mat á stærð veiðistofnsins byggir á bæði haust- (vægi 1/3) og vetrarmælingu (vægi 2/3) sem báðar eru taldar hafa náð yfir útbreiðslusvæði stofnsins og fóru fram að mestu undir ágætis skilyrðum. Vetrarmælingin var töluvert hærri (710.2 þús. t.; CV=0.24) en haustmælingin (418 þús. t.; CV=0.20) en ástæður þess eru óþekktar.
Aðrar upplýsingar
Niðurstöður bergmálsmælinga dagana 19.–25. janúar 2026 voru að um 55% (382 þús. tonn) veiðistofnsins væri austan við land sem fylgdi þá hefðbundinni hrygningargöngu suður og vestur fyrir land en um 45% norðvestan við landið (328 þús. tonn). Það er óljóst hvort loðnan þar fari fyrir Horn og hrygni vestan við landið, hrygni norðan við landið eða fari hefðbundna leið austur fyrir landið, og mun Hafrannsóknastofnun kanna það með leiðangri í febrúar. Á meðan óvissa ríkir um göngu loðnunnar fyrir Norðvesturlandi til hrygningar mælist stofnunin til að veiðar fari fram fyrir Norðurlandi líka en ekki eingöngu á þeim stofnhluta sem er þegar komin austur fyrir land, til að minnka áhættu á að breytileiki í stofnhlutum tapist (t.d. hrygningarstöðvum).
Dreifing loðnunar í vetrarmælingunni var að mörgu leyti svipuð og veturinn 2023 (dreifing foreldra 3 ára loðnu í ár).
Ráðgjöf, aflamark og afli
Loðna. Tillögur um hámarksafla, ákvörðun stjórnvalda um aflamark og afli.
Fiskveiðiár | Upphafstillaga | Lokatillaga | Lokaflamark | Afli alls |
|---|---|---|---|---|
1986/1987 | 1 100 000 | 1 333 400 | 1 290 000 | 1 334 000 |
1987/1988 | 500 000 | 1 115 800 | 1 115 000 | 1 117 000 |
1988/1989 | 900 000 | 1 036 500 | 1 065 000 | 1 036 000 |
1989/1990 | 900 000 | 807 800 | 900 000 | 808 000 |
1990/1991 | 600 000 | 313 600 | 250 000 | 313 000 |
1991/1992 | 0 | 677 100 | 740 000 | 677 000 |
1992/1993 | 500 000 | 787 700 | 900 000 | 788 000 |
1993/1994 | 900 000 | 1 178 700 | 1 250 000 | 1 179 000 |
1994/1995 | 950 000 | 863 900 | 850 000 | 864 000 |
1995/1996 | 800 000 | 929 300 | 1 390 000 | 926 000 |
1996/1997 | 1 100 000 | 1 570 900 | 1 600 000 | 1 569 000 |
1997/1998 | 850 000 | 1 244 900 | 1 265 000 | 1 245 000 |
1998/1999 | 950 000 | 1 099 400 | 1 200 000 | 1 100 000 |
1999/2000 | 866 000 | 1 000 000 | 1 000 000 | 931 000 |
2000/2001 | 650 000 | 1 110 000 | 1 090 000 | 1 070 000 |
2001/2002 | 700 000 | 1 300 000 | 1 300 000 | 1 249 000 |
2002/2003 | 690 000 | 1 000 000 | 1 000 000 | 989 000 |
2003/2004 | 555 000 | 875 000 | 900 000 | 743 000 |
2004/2005 | 335 000 | 985 000 | 985 000 | 784 000 |
2005/2006 | 0 | 238 000 | 235 000 | 247 000 |
2006/2007 | 0 | 385 000 | 385 000 | 377 000 |
2007/2008 | 207 000 | 207 000 | 207 000 | 203 000 |
2008/2009 | 0 | 0 | 0 | 15 000 |
2009/2010 | 0 | 150 000 | 150 000 | 151 000 |
2010/2011 | 0 | 390 000 | 390 000 | 391 000 |
2011/2012 | 366 000 | 765 000 | 765 000 | 748 000 |
2012/2013 | 0 | 570 000 | 570 000 | 551 000 |
2013/2014 | 0 | 160 000 | 160 000 | 142 000 |
2014/2015 | 225 000 | 580 000 | 580 000 | 517 000 |
2015/2016 | 53 600 | 173 000 | 173 000 | 173 500 |
2016/2017 | 0 | 299 000 | 299 000 | 297 732 |
2017/2018 | 0 | 285 000 | 285 000 | 287 000 |
2018/2019 | 0 | 0 | 0 | 0 |
2019/2020 | 0 | 0 | 0 | 0 |
2020/2021 | 169 520 | 127 300 | 127 300 | 128 647 |
2021/2022 | 400 000 | 869 600 | 869 600 | 689 200 |
2022/2023 | 400 000 | 459 800 | 459 800 | 330 051 |
2023/2024 | 0 | 0 | 0 | 0 |
2024/2025 | 0 | 8 589 | 8 589 | 9 439 |
2025/2026 | 46 384 | 197 474 |
Heimildir og ítarefni
Anon. 2015. Agreed Record of Conclusions of Coastal State consultations on the management of the capelin stock in the Iceland–East Greenland–Jan Mayen area. 2015. Reykjavík, Iceland. 7–8 May 2015. https://www.regjeringen.no/contentassets/37b66bdf33d84e99924bb27553641719/samledokument-lodde-mai-2015---agreed-records---bilateral-avtale.pdf Last accessed: 31 May 2025.
Anon. 2023. Framework arrangement between Greenland and Iceland on the conservation and management of capelin. Reykjávik, Iceland 3 July 2023. 4 pp. https://www.althingi.is/altext/pdf/154/fylgiskjol/s1655-f_I.pdf Last accessed: 31 May 2025.
ICES. 2015. Report of the Benchmark Workshop of Icelandic Stocks (WKICE), 26-30 January 2015, ICES Headquarters, Copenhangen, Denmark. ICES CM 2015/ACOM:31. 335 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.5295
ICES. 2023. Benchmark workshop on capelin (WKCAPELIN). ICES Scientific Reports. 5:62. 282 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.23260388
Stofnmatsskýrslur Hafrannsóknastofnunar 2025. Loðna. Hafrannsóknastofnun, 6. júní 2025.