NORSK-ÍSLENSK VORGOTSÍLD
Clupea harengus

Ráðgjöf 2027

588 004

tonn

Ráðgjöf 2026

533 914

tonn

Breyting á ráðgjöf

10 %

Birting ráðgjafar: 30. september 2026. Útgefið af Hafrannsóknastofnun.

Ráðgjöf

Alþjóðahafrannsóknaráðið (ICES) ráðleggur í samræmi við langtímanýtingarstefnu Evrópusambandsins, Bretlands, Færeyja, Íslands, Noregs, og Rússlands að afli ársins 2027 verði ekki meiri en 588004 tonn.

Stofnþróun

Veiðidánartala stofnsins er metin undir kjörsókn (F_MSY). Stærð hrygningarstofns er undir aðgerðarmörkum (MGT B_trigger) og á milli gátmarka (B_pa) og varúðarmarka (B_lim).

Norsk-íslensk vorgotssíld. Afli Íslands og annara þjóða, nýliðun, veiðidánartala 5-12+ ára og stærð hrygningarstofns. Skyggð svæði og öryggisbil sýna 95 % öryggismörk.

Stofnmat og gátmörk

Forsendur ráðgjafar	Nýtingarstefna.
Aflaregla	Langtímanýtingarstefna sem var samþykkt af strandríkjum árið 2018 (Anon, 2018) og í framhaldinu af Bretlandi (Anon, 2020).
Stofnmat	Tölfræðilegt aldurs-aflalíkan (SAM).
Inntaksgögn	Aldursgreindur afli (stofnþyngdir byggðar á þyngd eftir aldri úr leiðöngrum, og frá 2009 á sýnatöku úr afla). Fjórar leiðangursvísitölur: Norskur bergmálsleiðangur á hrygningarsvæðum í febrúar/mars (NASF, 1988–1989, 1994–1996, 1998–2000, 2005–2008, 2015–2026), Alþjóðlegur vistfræðileiðangur í Austurdjúpi í maí (IESNS) sem nær yfir fullorðna hluta stofnsins í Noregshafi (1996–2026), tveggja ára síld í Barentshafi (1991–2002, 2005–2007, 2009–2019, 2021, 2024 og 2026) og vistfræðileiðangur Noregs og Rússlands í Barentshafi í ágúst-október (BESS, 2004–2025) sem nær yfir útbreiðslu ungsíldar í Barentshafi ásamt tímaseríu frá merkingagögnum (TAGHER rafaldskennimerki: 2017–2025). Kynþroskahlutfall eftir aldri háð stærð árgangs. Fastur náttúrulegur dauði ákvarðaður frá eldri gögnum (settur sem 0.9 fyrir tveggja ára og 0.15 fyrir eldri en tveggja ára).

Nálgun	Viðmiðunarmörk	Gildi	Grundvöllur
MSY nálgun	MSY Btrigger	3	Bpa; í milljónum tonna.
	FMSY	0.21	Slembihermanir, að hámarki jafnt FP05.
Varúðarnálgun	Blim	2	Minnsti hrygningarstofn sem gaf af sér sterka nýliðun (1991 árgangurinn); í milljónum tonna.
	BPA	3	Byggt á Blim og stofnmatsóvissu. BPA = Blim × exp(1.645 × s), s = 0.147; í milljónum tonna.
	FPA	0.21	FP05. F sem leiðir til að hrygningarstofn sé yfir eða jafn Blim með 95% líkum.
Langtímanýtingarstefna	F mgt	0.14	Langtímanýtingarstefna. Athugið að ekki hefur verið fullprófað hvort nýtingarstefnan telst enn varfærin miðað við uppfærð viðmiðunarmörk árið 2025.
	SSB mgt_lower	2	Langtímanýtingarstefna.Athugið að ekki hefur verið fullprófað hvort nýtingarstefnan telst enn varfærin miðað við uppfærð viðmiðunarmörk árið 2025. Stærð hrygningarstofns í milljónum tonna.
	SSB mgt	3	Langtímanýtingarstefna.Athugið að ekki hefur verið fullprófað hvort nýtingarstefnan telst enn varfærin miðað við uppfærð viðmiðunarmörk árið 2025. Stærð hrygningarstofns í milljónum tonna.
	F mgt_lower	0.05	Langtímanýtingarstefna. Athugið að ekki hefur verið fullprófað hvort nýtingarstefnan telst enn varfærin miðað við uppfærð viðmiðunarmörk árið 2025.

Horfur

Norsk-íslensk vorgotssíld. Forsendur fyrir stofnmatsárið og í framreikningum.

Breyta	Gildi	Athugasemdir
F5-12+ (2026)	0.164	Samkvæmt áætluðum afla 2026.
Hrygningarstofn (2027)	3.223	Byggt á stofnmati; í milljónum tonna.
Nýliðun 2 ára (2026)	15.27	Byggt á stofnmati; í milljörðum.
Nýliðun 2 ára (2027)	9.005	Miðgildi slembiútreikninga nýliðunar áranna 1988-2024; í milljörðum.
Afli (2026)	584 025	Samanlagt aflamark veiðiþjóða; í tonnum.

Norsk-íslensk vorgotssíld. Áhrif mismunandi aflamarks. Allar þyngdir eru í tonnum.

Grunnur	Afli	Veiðidánartala	Hrygningarstofn	% breyting			Líkur á að hrygningarstofn 2028 < Blim (%)
Grunnur	2027	2027	2028	Hrygningarstofn1)	Ráðgjöf2)	Afli3)	Líkur á að hrygningarstofn 2028 < Blim (%)
Samþykkt nýtingarstefna	588 004	0.140	3 341 564	3.7	10	0.70	4.1
Hámarksafrakstur	847 221	0.210	3 119 560	-3.2	59	45	8.3
F=F2026	679 132	0.164	3 267 552	1.4	27	16	5.1
1) Hrygningarstofn árið 2028 miðað við hrygningarstofn árið 2027 (3 223 000 tonn)
2) Ráðlagt aflamark fyrir árið 2027 miðað við ráðlagt aflamark fyrir árið 2026 (533 914 tonn)
3) Afli árið 2027 miðað við áætlaðan afla ICES árið 2026 (419 205 tonn)

Ráðgjöf fyrir árið 2027 er hærri en ráðgjöf ársins 2026 vegna þess að árgangarnir frá 2021 og 2022, sem eru metnir yfir meðalstærð, eru að koma inn í hrygningarstofninn. Áætlað er að hrygningarstofninn verði yfir aðgerðarmörkum nýtingarstefnunnar (B_trigger) í upphafi árs 2027 og því er F_mgt beitt án skerðingar.

Gæði stofnmats

Árgangarnir frá 2021 og 2022 eru báðir metnir yfir meðallagi. Með einu ári til viðbótar af gögnum úr rafaldskennimerkingum (RFID) hefur mat á árganginum frá 2021 verið lækkað en mat á árganginum frá 2022 hækkað lítillega. Hrygningarstofn áranna 2020 og 2021 er nú metinn minni en áður vegna þess að kynþroskahlutfall eftir aldri hefur verið endurreiknað fyrir árgangana frá 2016 og 2017 og reyndist það lægra en áður var gert ráð fyrir.

Nýliðun (2 ára) fyrir árið 2026 er metin yfir meðallagi en það mat er háð mikilli óvissu. Þetta hefur hins vegar óveruleg áhrif á ráðlagðan afla fyrir árið 2027, þar sem árgangurinn verður þá þriggja ára og vegur lítið í veiði- og hrygningarstofni.

Norsk-íslensk vorgotssíld. Núverandi stofnmat (rauð lína) borið saman við stofnmat áranna 2022–2025. Gátmörk og stofnmat voru endurskoðuð árið 2025.

Aðrar upplýsingar

Veiðar úr stofninum hafa verið umfram ráðgjöf síðan árið 2013. Ráðgjöfin byggir á markmiði um fiskveiðidauða í langtímanýtingarstefnu sem Evrópusambandið, Færeyjar, Ísland, Noregur, Bretland og Rússland hafa samþykkt. Í ráðgjöfinni er ekki tekið tillit til frávika frá nýtingarstefnunni, þó að samanlagt einhliða aflamark ríkjanna sýni að slík frávik er reyndin. Við prófanir á nýtingarstefnunni var ekki tekið tillit til þess að afli færi kerfisbundið umfram ráðgjöf (ICES, 2018a). Veiðar umfram ráðgjöf samkvæmt nýtingarstefnunni samræmast því hugsanlega ekki varúðarsjónarmiðum. Þær kunna að auka hættuna á að hrygningarstofn fari undir B_lim og að afrakstur minnki til lengri tíma litið.

Nýtingarstefnan hefur ekki verið metin með uppfærðum viðmiðunarmörkum og hermanir taka ekki mið af því að afli sé stöðugt umfram ráðgjöf ICES. Þrátt fyrir það er nýtingarstefnan enn talin viðeigandi fyrir ráðgjöf fyrir árið 2027, þar sem líkur á að hrygningarstofn fari undir B_lim árið 2028 eru minni með nýtingarstefnunni (4,1 %) en með MSY-nálgun (8,3 %).

Ráðgjöf, aflmark og afli

Norsk-íslensk síld. Tillögur um hámarksafla, aflamark samkvæmt ákvörðun stjórnvalda og afli (tonn).

Ár	Tillaga ICES	Aflamark Ísland	Afli Íslendinga	Aflamark allra þjóða	Afli alls
2011	1 170 000	145 000	151 074	988 000	992 998
2012	833 000	121 000	120 956	833 000	825 999
2013	619 000	90 000	90 729	692 000	684 743
2014	418 487	61 000	58 828	436 893	461 306
2015	283 013	41 000	42 626	328 206	328 740
2016	316 876	46 000	50 418	376 612	383 174
2017	437 364	103 000	90 400	805 142	721 566
2018	384 197	72 428	83 392	546 448	592 899
2019	588 562	102 174	107 889	773 750	777 165
2020	525 594	91 243	98 173	693 915	720 937
2021	651 033	117 707	114 299	881 097	851 813
2022	598 588	108 225	112 739	827 963	813 798
2023	511 171	90 954	92 197	692 942	680 193
2024	390 010	61 395	62 967	446 928	457 129
2025	401 794	62 491	65 859	435 010	419 857
2026	533 914	83 291		584 025
2027	588 004

Heimildir og ítarefni

Anon. 2018. Agreed record of conclusions of fisheries consultations between Iceland, the European Union, the Faroe Islands, Norway and the Russian Federation on the management of the Norwegian spring-spawning (Atlanto-Scandian) herring stock in the North-East Atlantic in 2019. London, 6 November 2018. 6 pp. sjá skýrslu hér

Anon. 2020. Agreed record of conclusions of fisheries consultations between Norway, the European Union, the Faroe Islands, Iceland, the Russian Federation and the United Kingdom on the management of the Norwegian spring-spawning (Atlanto-Scandian) herring in the North-East Atlantic in 2021. Video-conference, 20-21 October 2020. 7 pp. sjá skýrslu hér

ICES. 2016. Report of the Benchmark Workshop on Pelagic Stocks (WKPELA), 29 February-4 March 2016, ICES Headquarters, Copenhagen, Denmark. ICES CM 2016/ACOM:34. 106 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.5581

ICES. 2018a. Report of the Workshop on a long-term management strategy for Norwegian Spring-spawning herring (WKNSSHMSE), 26-27 August 2018, Torshavn, Faroe Islands. ICES CM 2018/ACOM:53. 113 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.5583.

ICES. 2018b. Report of the Workshop on the determination of reference points for Norwegian Spring Spawning Herring (WKNSSHREF), 10-11 April 2018, ICES Headquarters, Copenhagen, Denmark. ICES CM 2018/ACOM:45. 83 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.5582

ICES. 2025a. Benchmark workshop on Mackerel and Norwegian spring-spawning herring (WKBMACNSSH). ICES Scientific Reports. 7:64. 509 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.29279615

ICES. 2025b. Working Group on Widely Distributed Stocks (WGWIDE). ICES Scientific Reports. 6:81. https://doi.org/10.17895/ices.pub.30233824

ICES. 2025c. Herring (Clupea harengus) in subareas 1, 2, 5, and divisions 4.a and 14.a, Norwegian spring-spawning herring (the Northeast Atlantic and Arctic Ocean). In Report of the ICES Advisory Committee, 2025. ICES Advice 2025, her.27.1-24a514a. https://doi.org/10.17895/ices.advice.27202611

Stofnmatsskýrslur Hafrannsóknastofnunar 2026. Norsk-íslensk vorgotsíld . Hafrannsóknastofnun, 30. september 2026.