GULLKARFI Sebastes norvegicus
Birting ráðgjafar: 12. júní 2026. Útgefið af Hafrannsóknastofnun.
Ráðgjöf
Hafrannsóknastofnun og Alþjóðahafrannsóknaráðið ráðleggja, í samræmi við nýtingarstefnu sem mun leiða til hámarksafraksturs (MSY) til lengri tíma litið, að afli fiskveiðiárið 2026/2027 verði ekki meiri en 43 319 tonn á svæðinu Austur-Grænland / Ísland / Færeyjar.
Stofnþróun
Veiðiálag er undir kjörsókn (FMSY) og gátmörkum (Fpa). Stærð hrygningarstofns er yfir aðgerðarmörkum (MSY Btrigger), gátmörkum (Bpa) og varúðarmörkum (Blim).
Gullkarfi. Afli eftir svæðum, nýliðun, veiðidánartala (9–19 ára) og stærð hrygningarstofns. Skyggð svæði og öryggisbil sýna 95 % öryggismörk.
Stofnmat og gátmörk
Forsendur ráðgjafar | Hámarksafrakstur |
Aflaregla | Ráðgjöf byggir á fiskveiðidánartölu FMSY = 0.112 fyrir 9–19 ára og er margfaldað með SSBy/MSY Btrigger þegar SSBy < MSY Btrigger |
Stofnmat | Tölfræðilegt aldurs-aflalíkan (SAM) |
Inntaksgögn | Afli og lengdargögn úr afla frá Íslandi, Grænlandi og Færeyjum, lengdargögn úr stofnmælingum (SMB, SMH, stofnmælingar við Austur Grænland og Færeyjar), aldursgögn úr afla og stofnmælingu (SMH) við Ísland |
Nálgun | Viðmiðunarmörk | Gildi | Grundvöllur |
|---|---|---|---|
Hámarksafrakstur | FMSY | 0.11 | Leiðir til hámarksafraksturs til lengri tíma, byggt á slembihermunum (EqSim). |
MSY Btrigger | 154 094 | Bpa | |
Varúðarnálgun | Blim | 110 893 | Bloss. Lægsta sögulega gildi hrygningarstofns (1994) |
Bpa | 154 094 | Blim x e1.645 * 0.2 | |
Fpa | 0.11 | Fp05, hámarks F þar sem líkur á því að SSB fari niður fyrir Blim eru < 5% | |
Flim | 0.17 | Fiskveiðidauði sem í framreikningum leiðir til þess að miðgildi hrygningarstofns er við Blim |
Horfur
Gullkarfi. Forsendur fyrir stofnmatsárið og í framreikningum.
Breyta | Gildi | Athugasemdir |
|---|---|---|
F9-19 ára (2026) | 0.12 | Úr framreikningum fyrir árið 2026, byggt á áætluðum afla árið 2026 |
Hrygningarstofn (2027) | 284 468 | Úr framreikningum stofnmats; í tonnum |
Nýliðun 6 ára (2026) | 47 111 | Úr stofnmati; í þúsundum |
Nýliðun 6 ára (2027) | 84 142 | Meðaltal nýliðunar síðustu fimm árgangana 2022–2026; í þúsundum |
Afli (2026) | 41 345 | Áætlaður afli á árinu (2026); í tonnum. |
Gullkarfi. Áætluð þróun stofnstærðar hrygningarstofns (tonn) miðað við veiðar samkvæmt kjörsókn.
Grunnur | Afli (2027) | Veiðidánartala (2027) | Hrygningarstofn (2028) | % Breyting á hrygningarstofni1) | % Breyting á ráðgjöf2) |
|---|---|---|---|---|---|
Hámarksafrakstur | 43 319 | 0.112 | 277 254 | -2.5 | 4.8 |
Aðrar veiðisviðsmyndir | |||||
F2027 = 0 | 0 | 0.000 | 315 579 | 5 | -100 |
F2027 = F2025 | 41 100 | 0.106 | 278 821 | -2.1 | -0.6 |
1) Hrygningarstofn árið 2028 miðað við hrygningarstofn 2027 | |||||
2) Ráðlagt aflamark fyrir 2026/2027 miðað við ráðlagt aflamark 2025/2026 (41345 t) | |||||
Gæði stofnmats
Samræmi þessa stofnmats við stofnmat fyrri ára er talið viðunandi.
Gullkarfi er torfufiskur og því fæst stærsti hluti hans í stofnmælingum í fáum, stórum togum sem getur leitt til tilviljanakenndra sveiflna í vísitölum milli ára.
Gullkarfi. Núverandi stofnmat (rauð lína) borið saman við stofnmat áranna 2022–2025. Stofnmatsaðferðin var endurskoðuð 2023 og viðmiðunarpunktar voru uppfærðir á sama tíma. Því ætti ekki að bera saman viðmiðunarpunkta við stofnmat áranna þar á undan. Áður miðaði nýliðun við 5 ára og er ekki sýnd.
Aðrar upplýsingar
Nýliðun frá árinu 2014 (6 ára) hefur verið lítil samanborið við sögulega nýliðun. Þetta bendir skertrar framleiðslugetu stofnsins. Án umtalsverðrar aukningar í nýliðun má búast við því að stofnstærð haldi áfram að dragast saman um einhvern tíma. Stofnmælingaleiðangrar við Ísland sýna þó aukningu á smáum gullkarfa (4–11 cm) síðustu fimm árin og er matið árið 2026 það hæsta frá því á öndverðum tíunda áratug síðustu aldar. Þar sem gullkarfi er hægvaxta tegund er ekki gert ráð fyrir að þessi nýliðun komi inn í veiðistofninn í nánustu framtíð.
Ekki er í gildi samkomulag milli strandríkjanna Grænlands, Íslands og Færeyja um stjórn veiða á gullkarfa. Samkomulag um stjórn veiða er í gildi milli Íslands og Grænlands sem var undirritað í júlí 2023 og byggir samkomulagið á ráðgjafarreglu Alþjóðahafrannsóknaráðsins. Samkomulagið hefur verið í gildi frá árinu 2024.
Ráðgjöf, aflamark og afli
Gullkarfi. Tillögur um hámarksafla, ákvörðun stjórnvalda um aflamark og afli (tonn). Athugið að afli á Íslandsmiðum miðast við fiskveiðiár en afli á öðrum miðum og heildarafli miðast við almanaksár.
Fiskveiðiár | Tillaga | Aflamark fyrir Ísland | Afli á Íslandsmiðum | Afli við Austur-Grænland1) | Afli við Færeyjar1) | Afli alls1) |
|---|---|---|---|---|---|---|
2010/2011 | 30 000 | 37 500 | 39 432 | 1 006 | 493 | 45 272 |
2011/2012 | 40 000 | 40 000 | 44 514 | 1 973 | 491 | 45 553 |
2012/2013 | 45 000 | 45 000 | 46 549 | 1 484 | 372 | 53 186 |
2013/2014 | 52 000 | 52 000 | 52 451 | 2 706 | 202 | 50 683 |
2014/2015 | 48 0002) | 45 600 | 48 349 | 2 562 | 270 | 51 602 |
2015/2016 | 51 0002) | 48 500 | 54 818 | 5 442 | 179 | 59 657 |
2016/2017 | 52 8002) | 47 205 | 48 352 | 4 512 | 1 413 | 56 044 |
2017/2018 | 50 8002) | 45 450 | 51 857 | 4 005 | 1 128 | 53 147 |
2018/2019 | 43 6002) | 39 240 | 44 616 | 2 665 | 1 118 | 48 529 |
2019/2020 | 43 5682) | 38 896 | 41 251 | 4 105 | 1 304 | 46 097 |
2020/2021 | 38 3432) | 34 379 | 41 014 | 3 524 | 178 | 43 318 |
2021/2022 | 31 8552) | 28 554 | 33 423 | 2 210 | 128 | 32 375 |
2022/2023 | 25 5452) | 22 615 | 28 938 | 2 741 | 181 | 35 233 |
2023/2024 | 41 2862) | 36 462 | 37 725 | 3 581 | 454 | 42 175 |
2024/2025 | 46 9112) | 41 848 | 39 991 | 5 280 | 214 | 43 726 |
2025/2026 | 41 3452) | 36 223 | ||||
2026/2027 | 43 3192) | |||||
1) Almanaksár | ||||||
2) Aflaregla fyrir Austur-Grænland/Ísland/Færeyjar. Færeyjar standa utan samkomulagsins. | ||||||
Heimildir og ítarefni
Stofnmatsskýrslur Hafrannsóknastofnunar 2026. Gullkarfi. Hafrannsóknastofnun, 12. júní 2026.