SÍLD

Clupea harengus


Stofnmatskýrslur
Birt af

Hafrannsóknastofnun

Birt

12. júní 2026

Helstu niðurstöður

  • Hrygningarstofn síldar var í sögulegu hámarki árið 2007 en minnkaði jafnt og þétt fram til ársins 2017 þrátt fyrir lítinn afla. Þessa hnignun má rekja til sýkingadauða af völdum Ichthyophonus sýkingarinnar og lélegrar nýliðunar.

  • Árgangarnir 2017-2020 eru stórir og vegna þessa hefur hrygningarstofninn stækkað síðan 2020 en er nú á niðurleið þar sem nýliðun síðustu ára er metin léleg.

  • Bergmálsmælingar á fullorðna hluta stofnsins veturinn 2025/2026 var um 597 þúsund tonn, sem samsvarar 2,2 milljörðum fiska. Þetta er lægri vísitala en sú sögulega hæsta frá 2024/2025 og nær langtímameðaltali.

  • Ungsíldarleiðangurinn var endurvakinn árið 2025 eftir nokkurra ára hlé. Vísitala 1-árs síldar reyndist yfir meðallagi og er notuð í stofnmatinu, sem dregur úr óvissu um nýliðun.

  • Veiðidánartala síldar hefur verið breytileg síðan 1980, náð hámarki á 9. áratug en svo farið lækkandi síðustu ár.Núverandi veiðihlutfall er innan þess bils sem vænta má samkvæmt aflareglu stjórnvalda.

Almennar upplýsingar

Íslenska sumargotssíldin (Clupea harengus) er uppsjávarfiskur sem er að finna allt í kringum landið. Hún lifir á breiðu dýptarsviði frá yfirborði og niður á 400m dýpi og við hitastig frá 1-15°C (Jakobsson 2000). Aðalvetursetustöðvar hennar, svo og veiðisvæði, hafa ýmist verið grunnt eða djúpt úti af Austur- eða Vesturlandi eða grunnt út af Suðurlandi (Jakobsson 1980, Óskarsson o.fl. 2009). Síldin hrygnir í júlí, og eru hrygningarstöðvar hennar að finna meðfram suður- og suðvesturströnd Íslands (Óskarsson og Taggart 2009, Jakobsson o.fl. 1969). Eftir klak hrogna á botninum berast lirfur norður fyrir land með straumum og eru helstu uppeldisstöðvar að finna í fjörðum fyrir norðvestan og norðan land (Guðmundsdóttir o.fl. 2007).

Veiðar

Heildarafli á vertíðinni 2025/2026 var 104 591 tonn (Tafla 4, Mynd 2). Þetta nær einnig til meðafla síldar í veiðum á makríl og norsk-íslenskri síld í júní – nóvember 2025. Ráðlagt aflamark fyrir árið2025 og aflamark var 103 367 tonn. Fyrir vestan veiddust 73  644 tonn, aðallega í september–desember, og 30  776 tonn austan við landið í júní–nóvember sem meðafli í veiðum á norsk-íslenskri síld og makríl (Mynd 1).

Mynd 1: Síld. Afli eftir svæðum ásamt hlutfalli innan hvers svæðis samkvæmt afladagbókum.
Mynd 2: Síld. Landaður afli íslenskrar sumargotssíldar þúsundum tonna frá 1947. Landaður afli eftir veiðarfærum er sýndur frá 1975.

Allur afli ársins 2025 var tekinn í flotvörpu (Mynd 2). Á vertíðunum 2007/2008 til 2012/2013 var meginhluti aflans (~90%) veiddur í nót í Breiðafirði (Mynd 3), en áður var hann aðallega veiddur út af suður-, suðaustur- og austurströndinni. Árið 2013/2014 var vísbending um breytingar á þessu mynstri, með minna hlutfalli í Breiðafirði, og síðan 2014/2015 hefur stærstur hluti veiðanna átt sér stað vestur af landinu. Til að vernda ungsíld (27 cm og minni) í veiðunum er svæðislokunum framfylgt á grundvelli reglugerðar um síldarveiðar sem settar voru af Sjávarútvegsráðuneytinu (nr. 376, 8. október 1992). Engin lokun var gerð á síldarveiðum 2025.

Mynd 3: Síld. Dreifing afla íslenskrar sumargotssíldar samkvæmt afladagbókum í tonnum frá 2001-2025.

Yfirlit gagna

Við mat á aldurssamsetningu í veiðunum er stuðst við sýni úr afla veiðiskipa sem safnað er á sjó af sjómönnum og upplýsingum um afla frá Fiskistofu. Yfirlit sýnatöku úr afla er sýnd í Tafla 1. Staðsetning afla og sýna 2025 er sýnd á Mynd 4. Í úrvinnslunni á gögnunum í ár var heildaraflanum skipt niður í tvær sellur á grundvelli veiðisvæðis og tíma á árinu. Á sama hátt voru notuð mismunandi þyngdar-lengdarsambönd frá aflasýnum. Þar sem veiðin fór aðallega fram á tveimur svæðum (austan og vestan) voru tvö aldurs-lengdarsambönd notuð.

Mynd 4: Síld. Veiðislóð seinasta árs samkvæmt afladagbókum og staðsetning sýna (krossar).
Tafla 1: Síld. Fjöldi mælinga og sýna úr afla íslenskra skipa.
Ár Flotvarpa Fjöldi stöðva Flotvarpa Fjöldi sýna Flotvarpa Fjöldi kvarna Nót Fjöldi stöðva Nót Fjöldi sýna Nót Fjöldi kvarna
1981 0 0 0 32 4 237 1 813
1982 0 0 0 43 4 875 2 461
1983 3 562 278 54 11 124 3 280
1984 1 100 100 37 3 562 2 799
1985 1 100 100 35 5 366 2 182
1986 0 0 0 40 4 452 3 226
1987 0 0 0 55 5 743 4 295
1988 0 0 0 46 4 626 4 318
1989 0 0 0 67 8 159 5 485
1990 2 166 23 55 5 404 4 450
1991 0 0 0 95 12 139 5 689
1992 0 0 0 113 19 456 4 528
1993 92 23 489 76 101 18 772 3 501
1994 3 505 23 57 9 812 2 450
1995 0 0 0 66 8 577 4 042
1996 5 668 183 50 5 828 3 463
1997 27 5 398 834 39 3 928 2 883
1998 11 2 031 148 39 6 156 1 443
1999 41 2 101 952 152 15 691 5 710
2000 55 7 943 1 569 129 9 362 5 536
2001 80 9 238 2 702 82 9 565 2 457
2002 83 12 230 1 481 134 22 220 1 834
2003 171 28 389 916 205 37 084 1 841
2004 74 4 093 1 770 291 76 214 3 960
2005 110 7 565 1 853 157 21 847 4 080
2006 44 4 983 1 393 118 20 152 2 217
2007 19 2 211 658 107 14 000 3 219
2008 17 2 724 43 170 18 053 5 252
2009 60 7 043 1 551 123 10 406 8 390
2010 39 4 130 1 539 60 7 471 6 291
2011 148 17 410 1 488 57 4 033 3 067
2012 32 3 887 193 76 6 513 3 519
2013 76 5 466 1 103 67 8 032 1 480
2014 113 10 434 2 432 2 256 200
2015 98 9 165 2 519 4 364 150
2016 133 11 729 3 369 1 50 50
2017 63 4 907 1 585 1 30 25
2018 62 5 334 1 139 0 0 0
2019 87 7 558 1 665 0 0 0
2020 73 7 409 1 400 0 0 0
2021 59 5 773 1 833 0 0 0
2022 79 7 464 2 194 0 0 0
2023 69 4 547 2 215 0 0 0
2024 55 3 340 2 234 0 0 0
2025 108 5 819 4 309 0 0 0

Aldurssamsetning

Þróun fjölda fiska í afla eftir aldri frá árinu 1975 eru sýnd á Mynd 5. Frá árinu 2008 má sjá að stór hluti landaðs síldarafla er eldri fiskur samanborið við fyrri tímabil. Stórir árgangar frá 2017, 2018 og 2019 komu inn í aflann sem 4- og 5- ára (Tafla 2).

Tafla 2: Sumargotsíld. Fjöldi í afla (milljónir) (1980 vísar til fiskveiðiársins 1980/1981 o.s.frv.).
Aldur
Ár 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
1980 3,147 14,347 20,761 60,727 65,328 11,541 9,285 19,442 1,796 1,464 698 — 110 79
1981 2,283 4,629 16,771 12,126 36,871 41,917 7,299 4,863 13,416 1,032 884 760 101 62
1982 454 19,187 28,109 38,280 16,623 38,308 43,770 6,813 6,633 10,457 2,354 594 75 211
1983 1,475 22,499 151,718 30,285 21,599 8,667 14,065 13,713 3,728 2,381 3,436 554 100 —
1984 421 18,015 32,244 141,354 17,043 7,113 3,916 4,113 4,517 1,828 202 255 260 —
1985 112 12,872 24,659 21,656 85,210 11,903 5,740 2,336 4,363 4,053 2,773 975 480 581
1986 100 8,172 33,938 23,452 20,681 77,629 18,252 10,986 8,594 9,675 7,183 3,682 2,918 1,788
1987 29 3,144 44,590 60,285 20,622 19,751 46,240 15,232 13,963 10,179 13,216 6,224 4,723 2,280
1988 879 4,757 41,331 99,366 69,331 22,955 20,131 32,201 12,349 10,250 7,378 7,284 4,807 1,957
1989 3,974 22,628 26,649 77,824 188,654 43,114 8,116 5,897 7,292 4,780 3,449 1,410 844 348
1990 12,567 14,884 56,995 35,593 79,757 157,225 30,248 8,187 4,372 3,379 1,786 715 446 565
1991 37,085 88,683 49,081 86,292 34,793 55,228 110,132 10,079 4,155 2,735 2,003 519 339 416
1992 16,144 94,860 122,626 38,381 58,605 27,921 38,420 53,114 11,592 1,727 1,757 153 376 —
1993 2,467 51,153 177,780 92,680 20,791 28,560 13,313 19,617 15,266 4,254 797 254 — —
1994 5,738 134,616 113,290 142,876 87,207 24,913 20,303 16,301 15,695 14,680 2,936 1,435 244 195
1995 4,555 20,991 137,232 86,864 109,140 76,780 21,361 15,225 8,541 9,617 7,034 2,291 621 235
1996 717 15,969 40,311 86,187 68,927 84,660 39,664 14,746 8,419 5,836 3,152 5,180 1,996 574
1997 2,008 39,240 30,141 26,307 36,738 33,705 31,022 22,277 8,531 3,383 1,141 10,296 947 2,524
1998 23,655 45,390 175,529 22,691 8,613 40,898 25,944 32,046 14,647 2,122 2,754 2,150 1,070 1,011
1999 5,306 56,315 54,779 140,913 16,093 13,506 31,467 19,845 22,031 12,609 2,673 2,746 1,416 2,514
2000 17,286 57,282 136,278 49,289 76,614 11,546 8,294 16,367 9,874 11,332 6,744 2,975 1,539 1,104
2001 27,486 42,304 86,422 93,597 30,336 54,491 10,375 8,762 12,244 9,907 8,259 6,088 1,491 1,259
2002 11,698 80,863 70,801 45,607 54,202 21,211 42,199 9,888 4,707 6,520 9,108 9,355 3,994 5,697
2003 24,477 211,495 286,017 58,120 27,979 25,592 14,203 10,944 2,230 3,424 4,225 2,562 1,575 1,370
2004 23,144 63,355 139,543 182,450 40,489 13,727 9,342 5,769 7,021 3,136 1,861 3,871 994 1,855
2005 6,088 26,091 42,116 117,910 133,437 27,565 12,074 9,203 5,172 5,116 1,045 1,706 2,110 757
2006 52,567 118,526 217,672 54,800 48,312 57,241 13,603 5,994 4,299 898 1,626 1,213 849 933
2007 10,817 94,250 83,631 163,294 61,207 87,541 92,126 23,238 11,728 7,319 2,593 4,961 2,302 1,420
2008 10,427 38,830 90,932 79,745 107,644 59,656 62,194 54,345 18,130 8,240 5,157 2,680 2,630 1,178
2009 5,431 21,856 35,221 31,914 18,826 22,725 10,425 9,213 9,549 2,238 1,033 768 406 298
2010 1,476 8,843 22,674 29,492 24,293 14,419 17,407 10,045 7,576 8,896 1,764 1,105 672 556
2011 521 9,357 24,621 20,046 22,869 23,706 13,749 16,967 10,039 7,623 7,745 1,441 618 785
2012 403 17,827 89,432 51,257 43,079 51,224 41,846 34,653 27,215 24,946 15,473 13,631 2,556 236
2013 6,888 46,848 24,833 35,070 17,250 18,550 19,032 21,821 15,952 15,804 10,081 9,775 6,722 2,486
2014 — 3,537 53,241 50,609 70,044 34,393 22,084 22,138 13,298 17,761 7,974 4,461 2,862 1,746
2015 89 6,024 29,890 53,573 43,501 43,015 15,533 10,760 8,664 8,161 6,981 2,726 2,467 1,586
2016 72 10,740 25,575 29,908 41,952 25,823 24,925 9,516 7,734 6,088 4,284 7,154 3,108 826
2017 1,262 5,236 31,855 18,113 10,239 15,506 10,223 8,830 5,676 3,399 1,616 2,220 1,533 1,596
2018 — 8,911 19,642 34,284 16,847 12,376 17,161 6,978 7,379 3,482 1,713 1,153 2,159 489
2019 461 4,601 15,845 12,970 16,084 12,244 6,944 9,531 6,165 4,732 2,983 2,808 2,200 1,866
2020 384 23,603 15,956 22,572 16,333 19,385 11,071 7,098 6,241 3,035 3,359 4,505 1,567 1,129
2021 12,440 21,018 88,992 37,291 37,244 17,231 21,230 13,155 11,781 7,270 5,213 3,549 2,771 1,583
2022 — 23,108 90,765 86,093 26,757 25,604 11,495 14,534 6,998 6,916 4,226 3,817 2,711 1,651
2023 — 8,178 75,892 90,608 56,330 26,617 29,872 11,921 16,204 9,236 8,009 4,399 3,936 2,219
2024 — 1,623 23,825 55,317 70,855 62,492 16,547 16,852 13,537 7,271 7,138 4,593 5,159 4,016
2025 — 26,730 28,952 67,405 86,278 72,227 53,318 18,418 14,638 7,411 7,514 4,058 2,706 1,619
Mynd 5: Síld. Aldurskiptur afli. Súlur gefa til kynna fjölda eftir aldri og eru litaðar eftir árgangi.

Meðalþyngd í afla

Meðalþyngd eftir aldri úr afla er sýnd á Mynd 6. Aflaþyngdir stóru árganganna frá 2017 til 2019 hafa almennt verið lægri en eldri og yngri árganga.

Mynd 6: Síld. Aflaþyngdir eftir aldri.

Hlutfall kynþroska

Hlutfall kynþroska fisks eftir aldri var sett fast eins og verið hefur undanfarin ár þar sem 20% af 3 ára er kynþroska, 85% af 4ra ára og 100% af 5 ára og eldri.

Lengdardreifing úr lönduðum afla

Flestar lengdarmælingar á síld eru frá nót- og flotvörpuveiðum (Tafla 1) og er fjöldi lengdarmælinga í samræmi við landaðan afla. Síðan 2014/2015 hefur stærstur hluti veiðanna komið í flotvörpu. Lengdardreifing síldar úr nót- og flotvörpuveiðum er sýnd á Mynd 7. Síldin er að mestu innan stærðarbilsins 27 til 35 cm. Stórir árgangar sjást koma inn í aflann og hliðra kúflengdardreifingunni milli ára.

Mynd 7: Síld. Lengdardreifing síldar úr flotvörpu og nót árin 1983-2025.

Stofnmælingar

Lýsing

Gögn sem notuð eru við stofnmat á sumargotssíld eru fengin frá árlegum bergmálsleiðöngrum sem hafa verið farnir síðan 1973 en aðeins gögn frá 1988 eru notuð í stofnmatinu (Tafla 3). Vanalega eru þessir leiðangrar á tímabilinu október–mars/apríl. Leiðangurssvæðið er ákveðið út frá fyrirliggjandi upplýsingum um dreifingu stofnsins frá veiðum á fyrri og yfirstandandi ári. Stærð yfirferðasvæðis leiðangranna er breytilegt milli ára, en markmiðið er að ná yfir allan veiðistofninn á hverju ári.

Tafla 3: Síld. Bergmálsvísitölur (í milljónum) mælt 1987/88–2025/26 þar sem aldur vísar til hausts ár hvert (1988 vísar til 1987/1988)
Ár
Aldur
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Total
1988 115.5 401.2 858.0 308.1 57.1 32.5 70.4 36.7 23.6 18.4 24.3 10.1 8.8 1,964.8
1989 635.7 201.3 232.8 381.4 188.5 46.4 25.8 32.8 17.4 10.4 9.1 5.4 8.1 1,795.2
1990 138.8 655.4 179.4 278.8 593.0 179.7 22.2 21.8 13.1 9.9 2.0 - - 2,093.9
1991 403.7 132.2 258.6 94.4 191.1 514.4 79.4 37.6 9.4 12.6 - - - 1,733.3
1992 598.2 1,050.0 354.5 319.9 89.8 138.3 256.9 21.3 9.9 - 9.3 - 1.5 2,849.6
1993 267.9 830.6 729.6 158.8 130.8 54.2 96.3 96.6 24.5 1.1 1.1 3.4 - 2,394.9
1994 302.1 505.3 882.9 496.3 67.0 58.3 106.2 48.9 36.2 - 4.2 18.1 - 2,525.3