ÝSA Melanogrammus aeglefinus

Ráðgjöf 2026/2027

63 206

tonn

Ráðgjöf 2025/2026

78 918

tonn

Breyting á ráðgjöf

-20 %

Birting ráðgjafar: 12. júní 2026. Útgefið af Hafrannsóknastofnun.

Ráðgjöf

Hafrannsóknastofnun og Alþjóðahafrannsóknaráðið leggja til, í samræmi við aflareglu íslenskra stjórnvalda, að afli fiskveiðiárið 2026/2027 verði ekki meiri en 63 206 tonn.

Stofnþróun

Veiðiálag er yfir markmiðum aflareglu stjórnvalda (HR_MGT), kjörsókn (HR_MSY) og gátmörkum (HR_pa). Stærð hrygningarstofns er yfir aðgerðarmörkum (MSY B_trigger), gátmörkum (B_pa) og varúðarmörkum (B_lim).

Ýsa. Afli eftir veiðarfærum, nýliðun, veiðihlutfall og veiðidánartala, stærð viðmiðunarstofns (B_45+ cm) og hrygningarstofns. Skyggð svæði og öryggisbil sýna 95 % öryggismörk.

Stofnmat og gátmörk

Forsendur ráðgjafar	Aflaregla
Aflaregla	Aflamark sett sem 35 % af viðmiðunarstofni (lífmassi 45 cm og stærri ýsu) á stofnmatsári
Stofnmat	Tölfræðilegt aldurs-aflalíkan
Inntaksgögn	Aldursgreindur afli og aldursgreindar fjöldavísitölur úr stofnmælingum (SMB, SMH)

Nálgun	Viðmiðunarmörk	Gildi	Grundvöllur
Aflaregla	MGT Btrigger	64 400	Aflaregla
	HRMGT	0.35	Aflaregla
Hámarksafrakstur	MSY Btrigger	64 400	Bpa
	HRMSY	0.35	HRpa
Varúðarnálgun	Blim	46 000	Bloss
	Bpa	64 400	Blim x e1.645 * 0.2
	HRpa	0.35	Veiðihlutfall sem leiðir til P(SSB > Blim) = 95 % með Btrigger

Horfur

Atvinnuvegaráðuneytið hefur sett aflareglu fyrir ýsu. Samkvæmt henni er aflamark ákvarðað á eftirfarandi hátt:

\[ \mathrm{TAC}_{y/y+1} = 0.35B_{45cm+, y+1} \; \mathrm{if}\; \mathrm{SSB}_{y+1} \geq \mathrm{MGT \; B_{trigger}} \]

\[ \mathrm{TAC}_{y/y+1} = \frac{\mathrm{SSB}_{y+1}}{\mathrm{MGT \; B_{trigger}}} 0.35B_{45cm+, y+1} \; \mathrm{if}\; \mathrm{SSB}_{y+1} < \mathrm{MGT \; B_{trigger}} \]

þar sem MGT B_trigger = 64 400 tonn af hrygningarstofni, y er stofnmatsárið, TAC_y/y+1 er aflamark fyrir fiskveiðárið sem byrjar 1. september á stofnmatsárinu og B_45cm+,y er stærð viðmiðunarstofns (lífmassi 45 cm og stærri ýsu) í upphafi stofnmatsárs.

Ýsa. Forsendur fyrir stofnmatsárið og í framreikningum.

Breyta	Gildi	Athugasemdir
Veiðihlutfall (2026)	0.4	Veiðihlutfall á almanaksári, byggt á áætluðum afla árið 2026.
Hrygningarstofn (2027)	162 383	Mat úr líkani; í tonnum
Nýliðun 1 árs (2027)	115 533	Meðaltal seinustu 10 ára stofnmatsins; í þúsundum
Nýliðun 1 árs (2028)	115 533	Meðaltal seinustu 10 ára stofnmatsins; í þúsundum
Viðmiðunarstofn (2026)	180 589	Lífmassi ýsu 45 cm og stærri (B45+). Mat úr líkani; í tonnum
Afli (2026)	72 686	Gerir ráð fyrir fullri nýtingu aflaheimilda fram til 31. ágúst 2026 og aflareglu frá 1. september til 31. desember 2026; í tonnum

Ýsa. Áætluð þróun stofnstærðar hrygningarstofns (tonn) miðað við veiðar samkvæmt aflareglu.

Grunnur	Afli (2027)	Veiðihlutfall (2027)	Hrygningarstofn (2028)	% Breyting á hrygningarstofni1)	% Breyting á aflamark2)	% Breyting á ráðgjöf3)
Aflaregla	63 206	0.35	156 180	-3.8	-20	-20
1) Hrygningarstofn árið 2028 miðað við hrygningarstofn 2027
2) Ráðlagt aflamark fyrir 2026/2027 miðað við sett aflamark 2025/2026 (78918 t)
3) Ráðlagt aflamark fyrir 2026/2027 miðað við ráðlagt aflamark 2025/2026 (78918 t)

Ráðlagt aflamark lækkar í ár samanborið við ráðgjöf seinasta árs vegna lækkunar á stærð viðmiðunarstofns (B_45cm+).

Gæði stofnmats

Niðurstöður stofnmatsins í ár eru í samræmi við seinasta ár.

Ýsa. Núverandi stofnmat (rauð lína) borið saman við stofnmat áranna 2022–2025. Aldri nýliða var breytt árið 2025.

Aðrar upplýsingar

Ýsuafli seinustu ára hefur verið yfir ráðlögðum heildarafla, einkum vegna tilfærslu aflamarks milli tegunda. Veiðihlutfallið hefur því haldist yfir varúðarmörkum (HR_pa). Veiðihlutfallið er þó innan þeirra marka sem búast má við samkvæmt aflaregluhermunum.

Ráðgjöf, aflamark og afli

Ýsa. Tillögur um hámarksafla, ákvörðun stjórnvalda um aflamark og afli (tonn).

Fiskveiðiár	Tillaga	Aflamark	Afli Íslendinga	Afli annarra þjóða1)	Afli alls1)
1984	55  000	60  000	47  167	1  069	48  236
1985	45  000	60  000	49  573	1  380	50  953
1986	50  000	60  000	47  335	1  546	48  881
1987	50  000	60  000	39  751	1  282	41  033
1988	60  000	65  000	52  999	1  149	54  148
1989	60  000	65  000	61  715	1  089	62  804
1990	60  000	65  000	65  897	1  198	67  095
1991	38  000	48  000	39  142	1  218	40  360
1991/1992	50  000	50  000	47  285	1  118	47  285
1992/1993	60  000	65  000	60  302	1  833	60  385
1993/1994	65  000	65  000	56  171	2  912	58  443
1994/1995	65  000	65  000	60  522	1  028	60  828
1995/1996	55  000	60  000	53  868	747	53  972
1996/1997	40  000	45  000	49  729	340	49  764
1997/1998	40  000	45  000	37  808	513	37  810
1998/1999	35  000	35  000	45  115	903	45  146
1999/2000	35  000	35  000	41  150	10	41  150
2000/2001	31  000	30  000	39  116	746	39  143
2001/2002	30  000	41  000	41  059	855	41  070
2002/2003	55  000	55  000	55  251	1  020	55  269
2003/2004	75  000	75  000	77  916	1  126	77  917
2004/2005	97  000	90  000	96  617	1  562	96  617
2005/2006	110  000	105  000	99  918	1  592	99  926
2006/2007	112  000	105  000	99  763	1  699	99  763
2007/2008	120  000	100  000	109  810	1  208	109  810
2008/2009	83  000	93  000	88  618	829	88  618
2009/2010	57  000	63  000	67  579	368	67  579
2010/2011	51  000	50  000	50  042	217	50  042
2011/2012	42  000	45  000	49  179	338	49  179
2012/2013	32  000	36  000	40  481	667	40  512
2013/2014	38  000	38  000	38  948	794	39  629
2014/2015	30  4002)	30  400	35  403	1  167	36  570
2015/2016	36  4002)	36  400	38  646	1  471	40  117
2016/2017	34  6002)	34  600	34  754	1  586	36  340
2017/2018	41  3902)	41  390	42  500	1  200	43  700
2018/2019	57  9822)	57  982	58  632	750	59  382
2019/2020	41  8233)	41  823	47  894	1  097	48  991
2020/2021	45  3893)	45  3894)	59  143	1  529	60  672
2021/2022	50  4293)	41  9295)	49  759	2  227	51  986
2022/2023	62  2193)	62  219	67  737	1  573	69  310
2023/2024	76  4153)	76  415	82  742	1  877	84  619
2024/2025	76  7743)	76  774	84  061	1  745	85  806
2025/2026	78  9183)	78  918
2026/2027	63  2063)
1) Afli annarra þjóða fyrir 2014 er aðeins skráður á almanaksári. Fyrir þann tíma tekur heildarafli á fiskveiðiári því ekki tillit til erlends afla nema að litlu leyti.
2) 40 % aflaregla
3) 35 % aflaregla
4) Aflamark aukið um 8 000 t um mitt fiskveiðiár
5) Aflamark minnkað um 8 000 t vegna aukningar á fyrra fiskveiðiári

Heimildir og ítarefni

ICES (2025). Workshop on the assessment and management plan evaluation for Icelandic haddock and saithe (WKICEGAD). ICES Scientific Reports. Report. https://doi.org/10.17895/ices.pub.28444499.v1

Stofnmatsskýrslur Hafrannsóknastofnunar 2026. Ýsa. Hafrannsóknastofnun, 12. júní 2026.