SKARKOLI
Pleuronectes platessa
Birting ráðgjafar: 12. júní 2026. Útgefið af Hafrannsóknastofnun.
Ráðgjöf
Hafrannsóknastofnun og Alþjóðahafrannsóknaráðið leggja til, í samræmi við aflareglu íslenskra stjórnvalda, að afli fiskveiðiárið 2026/2027 verði ekki meiri en 7 969 tonn.
Stofnþróun
Veiðidánartala er undir markmiðum aflareglu stjórnvalda (FMGT), kjörsókn (FMSY), gátmörkum (Fpa) og varúðarmörkum (Flim). Stærð hrygningarstofns er yfir aðgerðarmörkum (MGT Btrigger), gátmörkum (Bpa) og varúðarmörkum (Blim).
Skarkoli. Afli eftir veiðarfærum, nýliðun (3 ára), veiðidánartala 5–10 ára og stærð hrygningarstofns. Skyggð svæði og öryggisbil sýna 95 % öryggismörk.
Stofnmat og gátmörk
Forsendur ráðgjafar | Aflaregla |
Aflaregla | Ráðgjöf byggir á fiskveiðidánartölu FMGT = 0.30 fyrir 5–10 ára og er margfaldað með SSBy / MGT Btrigger þegar SSBy < MGT Btrigger |
Stofnmat | Tölfræðilegt aldurs-aflalíkan (SAM) |
Inntaksgögn | Aldursgreindur afli og aldursgreindar fjöldavísitölur úr stofnmælingum (IS-SMB) |
Nálgun | Viðmiðunarmörk | Gildi | Grundvöllur |
|---|---|---|---|
Aflaregla | MGT Btrigger | 12 400 | Aflaregla |
FMGT | 0.3 | Aflaregla | |
Hámarksafrakstur | MSY Btrigger | 12 400 | Bpa |
FMSY | 0.41 | Leiðir til hámarksafraksturs til lengri tíma, byggt á slembihermunum (EqSim). | |
Varúðarnálgun | Blim | 10 100 | Lægsta SSB gildið (1990) með háa nýliðun |
Bpa | 12 400 | Blim x e1.645 * 0.12 | |
Flim | 0.57 | Fiskveiðidauði sem í framreikningum leiðir til þess að miðgildi hrygningarstofns er við Blim | |
Fpa | 0.46 | Fp05, hámarks F þar sem líkur á því að SSB fari niður fyrir Blim eru < 5 % |
Horfur
Atvinnuvegaráðuneytið hefur sett aflareglu fyrir skarkola. Samkvæmt aflareglunni er veiðidánaratala komandi fiskveiðiárs (FY/Y+1), sem hefst 1. september úttektarárið Y og líkur 31. ágúst ráðgjafarárið Y+1, ákvarðuð á eftirfarandi hátt:\[ \text{F}_{Y⁄Y+1}=\text{min}\left(\frac{\text{SSB}_Y}{\text{MGT B}_{trigger}} ,1\right) \text{F}_{MGT} \]
Afli seinustu fjóra mánuði ársins Y (september til desember) er veiðidánartala ársins Y sett sem:
\[ \text{F}_Y=\frac{2}{3}\text{F}_{SQ} + \frac{1}{3}\text{F}_{MGT} \]
Fyrir árið Y+1 er F(Y⁄Y+1) is notað. Að lokum er aflamarkið (TACY⁄Y+1) reiknað á eftirfarandi hátt:
\[ C_{Y⁄Y+1}=\frac{1}{3}C[\text{F}_Y]+ \frac{2}{3} C[\text{F}_{Y/Y+1}] \]
þar sem aflinn (C[.]) er reiknaður samkvæmt aflajöfnu Baranovs byggt á tilsvarandi gildum á lífmassa, náttúrulegri dánartölu og veiðidánartölu hvert ár.
Skarkoli. Forsendur fyrir stofnmatsárið og í framreikningum.
Breyta | Gildi | Athugasemdir |
|---|---|---|
Afli (2026) | 7 002 | Byggt á F5–10 ára (2026); í tonnum. |
Hrygningarstofn (2027) | 20 566 | Skammtímaspá; í tonnum |
Nýliðun 3 ára (2027) | 16 856 | Meðaltal seinustu 10 ára stofnmatsins; í þúsundum |
Nýliðun 3 ára (2028) | 16 856 | Meðaltal seinustu 10 ára stofnmatsins; í þúsundum |
F5-10 ára (2026) | 0.26 | jan-ágú: gerir ráð fyrir óbreyttu F (meðaltal síðustu þriggja ára); sep-des: FMGT |
Skarkoli. Áætluð þróun á stærð hrygningarstofns miðað við veiðar samkvæmt aflareglu. Allar þyngdir eru í tonnum.
Grunnur | Afli (2026/2027) | Veiðidánartala (2026/2027) | Hrygningarstofn (2028) | % breyting á hrygningarstofni1) | % breyting á ráðgjöf2) |
|---|---|---|---|---|---|
Aflaregla | 7 969 | 0.3 | 19 535 | -5 | 1 |
1) Hrygningarstofn árið 2028 miðað við hrygningarstofn 2027 | |||||
2) Ráðlagt aflamark fyrir 2026/2027 miðað við ráðlagt aflamark 2025/2026 (7871 t) | |||||
Gæði stofnmats
Niðurstöður stofnmatsins í ár eru í samræmi við fyrri ár.
Skarkoli. Núverandi stofnmat (rauð lína) borið saman við stofnmat áranna 2022–2025
Aðrar upplýsingar
Hafrannsóknastofnun leggur til áframhaldandi verndun hrygnandi skarkola með lokun veiðisvæða á hrygningartíma.
Ráðgjöf, aflamark og afli
Skarkoli. Tillögur um hámarksafla, ákvörðun stjórnvalda um aflamark og afli (tonn).
Fiskveiðiár | Tillaga | Aflamark | Afli alls |
|---|---|---|---|
1991/1992 | 10 000 | 11 000 | 10 175 |
1992/1993 | 10 000 | 13 000 | 15 474 |
1993/1994 | 10 000 | 13 000 | 12 465 |
1994/1995 | 10 000 | 13 000 | 11 320 |
1995/1996 | 10 000 | 13 000 | 11 197 |
1996/1997 | 10 000 | 12 000 | 10 516 |
1997/1998 | 9 000 | 9 000 | 8 241 |
1998/1999 | 7 000 | 7 000 | 7 711 |
1999/2000 | 4 000 | 4 000 | 4 975 |
2000/2001 | 4 000 | 4 000 | 4 946 |
2001/2002 | 4 000 | 5 000 | 4 420 |
2002/2003 | 4 000 | 5 000 | 5 427 |
2003/2004 | 4 000 | 4 500 | 5 861 |
2004/2005 | 4 000 | 5 000 | 6 193 |
2005/2006 | 4 000 | 5 000 | 5 659 |
2006/2007 | 5 000 | 6 000 | 6 144 |
2007/2008 | 5 000 | 6 500 | 6 624 |
2008/2009 | 5 000 | 6 500 | 6 368 |
2009/2010 | 5 000 | 6 500 | 6 389 |
2010/2011 | 6 500 | 6 500 | 4 846 |
2011/2012 | 6 500 | 6 500 | 5 819 |
2012/2013 | 6 500 | 6 500 | 5 935 |
2013/2014 | 6 500 | 6 500 | 6 036 |
2014/2015 | 7 000 | 7 000 | 6 230 |
2015/2016 | 6 500 | 6 500 | 7 612 |
2016/2017 | 7 330 | 7 330 | 6 373 |
2017/2018 | 7 103 | 7 103 | 8 208 |
2018/2019 | 7 132 | 7 132 | 7 096 |
2019/2020 | 6 985 | 6 985 | 7 177 |
2020/2021 | 7 037 | 7 037 | 9 082 |
2021/2022 | 7 805 | 7 805 | 7 306 |
2022/2023 | 7 663 | 7 663 | 7 329 |
2023/2024 | 7 830 | 7 830 | 7 109 |
2024/2025 | 7 878 | 7 878 | 7 111 |
2025/2026 | 7 871 | 7 871 | |
2026/2027 | 7 969 |
Heimildir og ítarefni
ICES. 2022. Workshop on the evaluation of assessments and management plans for ling, tusk, plaice and Atlantic wolffish in Icelandic waters (WKICEMP). ICES Scientific Reports. 4:37. 271 pp. https://doi.org/10.17895/ices.pub.19663971
Stofnmatsskýrslur Hafrannsóknastofnunar 2026. Skarkoli. Hafrannsóknastofnun 12. júní 2026.