Langreyður Balaenoptera physalus
Birting ráðgjafar: 22. apríl 2026. Útgefið af Hafrannsóknastofnun.
Ráðgjöf
Hafrannsóknastofnun og Norður-Atlantshafs-sjávarspendýraráðið (NAMMCO) ráðleggur að veiðar á langreyð árið 2026 verði ekki meiri en 116 dýr á veiðisvæðinu Austur-Grænland/Vestur-Ísland og 34 dýr á svæðinu Austur-Ísland/Færeyjar.
Þetta er ráðgjöf til eins árs (2026) og verður uppfærð síðar á árinu fyrir næstu ár þegar niðurstöður nýjustu talninga hafa verið samþykktar af úttektarhópum og nefndum innan NAMMCO.
Stofnþróun
Gátmörk fyrir fjölda langreyða hafa ekki verið skilgreind.
Langreyðar. Veiði og fjöldi í talningum. Talningarnar frá 2024 eru birtar til bráðabirgða og með fyrirvara um breytingar.
Stofnmat og gátmörk
Forsendur ráðgjafar | Ráðgjafarregla Alþjóðahvalveiðiráðsins |
Aflaregla | Engin aflaregla hefur verið sett fyrir þennan stofn |
Inntaksgögn | Hvalatalningar og aflagögn |
Horfur
Ráðgjöfin byggir á aflamarksreglu Alþjóðahvalveiðiráðins (CLA, Huseby og Aldrin 2006), og árið 2023 var beiting þeirrar reglu rýnd af vísindanefnd Alþjóðahvalveiðiráðsins (IWC 2023). Beiting aflamarksreglunnar er taling varkár og samrýmast markmiðum um hámarksafrakstur. Ráðgjöfin fyrir langreyðar byggir á mati á fjölda hvala á hafsvæðinu austur af Grænlandi (AG), vestur af Íslandi (VÍ) og svæðinu milli Íslands og Færeyja (AÍ/F). Aflamarkinu er deilt niður á svæði m.v hlufallslegan fjölda á AG + VÍ annarsvegar og AÍ/F hinsvegar. Vísindanefndar NAMMCO byggir ráðgjöf sína á því að halda stærð langreyðastofnsins við 60 % af upprunalegri stærð hans, þ.e. áður en veiðar hófust. Vísindanefnd Alþjóðahvalveiðiráðsins hefur, byggt á hermunum, ákvarðað að hlutfallið af upprunalegri stofnstærð til lengri tíma litið skuli vera milli 60 % og 72 % til þess að samræmast varúðarsjónarmiðum, og markmiðum um hámarksafrakstur.
Þar sem niðurstöður talningana frá 2024 hafa ekki verið samþykktar af nefndum innan NAMMCO voru þær ekki notaðar við stofnmatið. Vegna þess er ráðgjöfin lækkuð um 20 % í varúðarskyni.
| Grunnur | Austur-Grænland/Vestur-Ísland (EG/WI) | Austur-Ísland/Færeyjar (EI/F) | Heild |
|---|---|---|---|
| Hámarksafrakstur (0.6) | 116 | 34 | 150 |
| —— | —— | —— | —— |
| Efra mark stofnstærðar (0.72) | 70 | 21 | 91 |
Gæði stofnmats
Síðasta hvalatalning fór fram árið 2024. Þoka og hafís hömluðu talningu á stóru svæði á aðalfæðuslóð langreyða milli Vestur-Íslands og Austur-Grænlands. Rýni á niðurstöðum talninga er ekki lokið.
Aðrar upplýsingar
Í síðustu fjórum talningum hefur aðalútbreiðsla langreyða verið á svæðinu milli Vestur-Íslands og Austur-Grænlands, en fyrir árið 2000 var meira um langreyð austan við landið sem bendir til tilfærslu í útbreiðslu. Svæðið sem langreyðar má finna á milli Vestur-Íslands og Austur-Grænlands hefur einnig stækkað, líklega vegna breytinga á hitastigi og útbreiðslu hafíss á svæðinu (Víkingsson ofl. 2015). Aðrar norænar tegundir hafa fundist í auknu mæli við Austur-Grænland undanfarin ár á sama tíma og heimskautategundir á svæðinu hafa hörfað norðar. Má því segja að um allsherjar kerfisbreytingu á útbreiðslu hvala sé að ræða (Heide-Jørgensen ofl. 2022).
Þungunartíðni langreyða hefur lækkað með auknum þéttleika hvala við landið, líklega vegna aukinnar samkeppni um fæðu (Williams ofl. 2013). Þessar niðurstöður kalla á frekari rannsóknir á frjósemi langreyða við landið.
Ráðgjöf, aflamark og afli
Langreyður. Ráðgjöf, aflamark, og veiðar.
Ár | Tillaga | Aflamark | Afli alls |
|---|---|---|---|
1977 | 304 | 144 | |
1978 | 304 | 236 | |
1979 | 304 | 260 | |
1980 | 304 | 237 | |
1981 | 304 | 254 | |
1982 | 304 | 194 | |
1983 | 194 | 143 | |
1984 | 167 | 167 | |
1985 | 161 | 161 | |
1986 | 80 | 75 | |
1987 | 80 | 80 | |
1988 | 80 | 68 | |
1989 | 80 | 67 | |
1990 | 0 | ||
1991 | 0 | ||
1992 | 0 | ||
1993 | 0 | ||
1994 | 0 | ||
1995 | 0 | ||
1996 | 0 | ||
1997 | 0 | ||
1998 | 200 | 200 | |
1999 | 200 | 200 | |
2000 | 200 | 200 | |
2001 | 200 | 200 | |
2002 | 200 | 200 | |
2003 | 200 | 200 | |
2004 | 200 | 200 | |
2005 | 200 | 200 | |
2006 | 200 | 200 | 7 |
2007 | 200 | 200 | |
2008 | 200 | 200 | |
2009 | 200 | 200 | 125 |
2010 | 200 | 200 | 148 |
2011 | 154 | 154 | |
2012 | 154 | 154 | |
2013 | 154 | 154 | 133 |
2014 | 154 | 154 | 137 |
2015 | 154 | 154 | 155 |
2016 | 146 | 146 | |
2017 | 146 | 146 | |
2018 | 209 | 209 | 144 |
2019 | 209 | 209 | |
2021 | 209 | 209 | |
2022 | 209 | 209 | 148 |
2023 | 209 | 209 | 24 |
2024 | 209 | 209 | |
2025 | 209 | 209 | |
2026 | 150 |
Heimildir og ítarefni
Heide-Jørgensen M-P, Chambault P, Jansen T, Gjelstrup C, Rosing-Asvid A, Macrander A, Víkingsson G, Zhang X, Andresen C, MacKenzie B 2023. A regime shift in the Southeast Greenland marine ecosystem. Global Change Biology, 29, 668–685. https://doi.org/10.1111/gcb.16494
Huseby RB, Aldrin M. 2006. Updated Documentation of a Fortran 77 Subroutine Implementing the Catch Limit Algorithm-Version January 2006.” NR-Note SAMBA/06/06, Norwegian Computing Center
IWC 2023. Annex L Report of the Sub‐Committee on Implementation Simulation Trials. Journal of Cetacean Research and Management. Volume 25 Supplement October 2023.
NAMMCO 2025. Report of the 32nd meeting of the Scientific Committee (NAMMCO/SC/32). NAMMCO-North Atlantic Marine Mammal Commission. Tromsø. Norway. 80 pp.https://nammco.no/wp-content/uploads/2026/02/report_sc32_2026.pdf
Víkingsson G, Pike D, Valdimarsson H, Schleimer A, Gunnlaugsson T, Silva T, Elvarsson B, Mikkelsen B, Øien N, Desportes G, Bogason V and Hammond PS 2015. Distribution, abundance, and feeding ecology of baleen whales in Icelandic waters: have recent environmental changes had an effect?. Frontiers in Ecology and Evolution 3:6. doi: 10.3389/fevo.2015.00006
Williams R, Vikingsson G, Gislason A, Lockyer C, New L, Thomas L, Hammond P. 2013. Evidence for density-dependent changes in body condition and pregnancy rate of North Atlantic fin whales over four decades of varying environmental conditions, ICES Journal of Marine Science, 70: 1273–1280, https://doi.org/10.1093/icesjms/fst059